Home | Author | Publisher | Editorial | Snaps | Press Release | Other Books | Email  

 
د روس د پوحْي ماتيگ معمار
 

پيژندنه

 

ؤومبى خبره

 

مجرم خگوك؟

 

پرده اچول

 

ؤومبى باب

 

دويم باب

 

دريم باب

 

خگلورم باب

 

 پنحْم باب

 

شپإم پاپ

 

اوم باب

 

اتم باب

 

 نهم باب

 

لسم باب

 

 يوولسم خگپر كى

   دولسم باب
 

ديارلسم باب

 

خگوارلسم باب

 

وروستة كرشگيگ

 
 

 

خگوارلسم باب

 

(تاسى پوهيدل غواؤى چه زه په جلال اّباد باندى حمله ولى احمقانه فعل كگنگم؟ حگكه چى د لس زره تنو ضايع كول احمقانه عمل دى. او كه مونإ جلال اّباد نيولى هم وى نو روسانو به د شديد و بمباريو په ذريعه مونإ تگوتگه تگوتگه كولو.)

(د مجاهدينو قوماندان عبدالحق (د الله سپاهى ) 1990 )

 

دوه فاجعى

 

د 1988 كال د اپريل په (15) نيتگى د سهار لس نيمو بجوته نزدى د راولپنأى او اسلام اّباد شگارونه يوى شديدى چاودنى نه لؤزيدل، اكثرا خلكو فكر كولو چى شگايى هندوستان زمونإ پر اتمى بتگة باندى حمله كؤى ده. چه د هغى په وجه بتگة كيگ چاودنگه شوي ده. د تور لوكگي يوه أيره غتگه غوؤوسكه په زركگونه فتگه اّسمان ته پورته شوه. د خگلورو خوا ونه د راكتگونو او ميزائيلو باران پيل شو، چه تقريباً تگوله ورحگ يى په وقفى وقفى سره جريان درلود. راتلونكى دوه ورحگى هم د پنأة او اسلام اّباد شگاريانو د لإلإ حگند وروسته د مرميو او بمونو وؤى وؤى چاودنى اوريدلى. د پيشگى له حگايه خگو ميله لرى خلك د راكتگونو او ميزائيلو هدف وكگرحگيدل . له نيكه مرغه چه پدى راكتگونو كى فيوزونه (Fuze) نه وو. چه د هغى په وجه هغه له غورحگيدو وروسته نه چاوديدل او له همدى امله په حيرانونكى توكگه كم حگانى تلفات منحگ ته راغلل د (ISI) تگول مهمات چه د افغانستان جهاد لپاره ئيگ جمع كؤى وو دى چاودنى كيگ له منحگه لاؤل. د احتياطى اندازو مطابق دا وسله او مهمات د (15) زره تگنو شاوخوا كيگ وه. تقريباً (30) زروته نزدى خو فقط)  (MM 107 راكتگونه وه. د كروؤونو په تعداد مختلف السايزه مرمى وى. په زركگونو د تگانكگ ضد ماينونه بى شميره بمونه او په سل كگونو د ستگنكگر ميزائيل وو دا تگول پدى ويرونكى چاودنى كى خاورى شول. كومى ته چه د پاكستان په تاريخ كى تر تگولو بده او ويرونكى پيشگه ويلاى شو.

د مرى په سرك هر خوا كگأ وأ وه. د پيشگى نه خگو دقيقى وؤاندى د شگارتد تگولو مصروف سرك چى د هرأول موتگرو، سور و او پليو خگخه أك وو اوس د مؤو او تگپيانو خگخه أك شوى وو. د (100) شاوخوا كى شگاريان مؤه شول د زخميانو تعداد له (1000) خگخه هم زيات وو چه په هغو كى (5) شهيدان او له (95) نه تر (30) پورى تگپيان شامل وو.

د پيشگى د وخت تگاكنه ديره مناسبه وه. د چاودنى نه فقط (4) ورحگى وروسته روسانو د ژنيو تؤون لاس ليك كؤل. او له راتلونكى مياشت خگخه د هغوى وتل پيل شول. حگكه هغوى شگه پوهيدل چه د مجاهدينو تگول ساتل شوى مهمات له منحگه تللى چاودنه هغه وخت وشوه كله چه اوجؤي كيمپ له مهماتو خگخه أك شوى وو. زما په دوره كيگ به خگرنكگه چه مهمات اوجؤى كيمپ ته راورسيدل سم لاسى به مخ ته ليإل كيدل. او دا هخگه كيده چه په كيمپ كيگ دى لإ تر لإه مهمات پاتى كؤاى شى. د نوى نظام د اصولو سره سم قوماندانانو ته د تركيبى بستى (COMPOSITE PACKAGE) تيارولو لپاره مجبوراً بايد هر أول مهمات ذخيره كؤاى شى. او د لازم تعداد جمع كيدو وروسته به هغه په قوماندانانو باندى تقسيم كيدل. د CIA نظام دومره ناقص او غير معيارى وو. چه هغوى د تركيبى بستى دوؤاندى ليإلو اهليت هم نه درلودو. د واورو له امله له تيرو 3 ،4 مياشتو راهيسى لارى هم بندى ويگ. او د أيرو قوماندانانو سامان په اوجؤى كيمپ كيگ د لارى خلاصيدو لپاره منتظر وو. هغه خوا په افغانستان كيگ د مجاهدينو احتياطى ذخيرى په ختميدو وى. كه چيرى دا تخريب كارى وه، نو بى له شكه، د غضب چال وو.

د اّخرى راكتگ راپريوتو وؤاندى په أير زور او شور سره د تور او تهمت لكگولو لؤة پيل شوه. افواهات وو جه د ايگشگودلو نوم يى هم نه اخستلو. دا پيشگه ولى وشوه. د شگار شاوخوا دومره مهمات وليگ ايشگودل شوى وو چا د هغى اجازه وركؤى وه او د هغى مسئول خگوك دى دا هغه تپو سونه وو چه د هر سْؤى په ژبه وو.

اوجؤى كيمپ د افغانستان جهاد په اكمالاتى كدنيه كيگ كليدى حيثيت درلودو هوائي أكگر ته أير نژدى د كگنوونو منحْ كيگ ژورى ديپو كيگ به ده وسليگ محدود مقدار موقتى توكگه كيشگودل كيدل او د موقع تر لاسه كيدو سره سم به وؤاندى ليإل كيدل اوجؤى كيمپ د افغانستان جهاد لپاره په موْقتى (عارضى) توكگه دوسلتون حيثيت درلودو رئيس جمهور او صدراعظم پدى هكله پوره خبر وه. هغوى ددى أيپو معاينه هم كؤى وه. او هغوى هيخگ پؤاو كيگ د هغى په موجوديت او موقعيت باندى انتقاد نه وو كؤى. اته كاله په پرله پسى توكگه دى أيپو په أيرى راز دارى او برياليتوب سره كاركولو. له بده مرغه چى د پيشگى په ورحگ په أيپو كيگ د معمولى حالت نه يو خگه زياته وسله ذخيره شوى وه.

له ISI خگخه د جنرال اختر بيليدل. او له اوجؤى كيمپ سره د نه اؤيكو درلودلو خگخه د يوه كال موده تيره شوى وه. مكگر د هغه مخالفينو چه صدراعظم تر تگولو وؤاندى وؤاندى كيدو غوشگتل چى هغه په تورن كولوه سره له اوردو (پوحگ) نه برطرفه كؤى حگينى خلك جنرال حميد كگل ددى پيشگى مسئول كگنگى. د رئيس جمهور چه د اردو اعلى قوماندان هم وو خپل حالت خراب وو د صدراعظم سره هم د هغه اؤيكى خرابى وى، نو حگكه هغه نه شوه كولاى صدر اعظم ته د زؤهء خوشگى كاركولو اجازه وركؤى. ضياء دا وخت په غياب كيگ د جنرال اختر او حميد كگل مكمل ملاتؤ وكؤ. ددى سانحى نه خگو او نة وروسته ضياء نه يوازى صدراعظم برطرفه كؤو بلكه ملى او صوبائى اسمبلى يى هم ماتى كؤى. حگگگكه چه صدراعظم د هغوى له كنترول نه وتلى وو.

د پيشگى د تحقيقاتو لپاره يى فوراً د جنرال عمران په مشرى په لوؤه سطحه يوه كميتگه جوؤه كؤه. په يقينى توكگه جنرال عمران لدى مقررى خگخه خوشگ نه وو صدراعظم هغه يوه طرف ته كش كولو او رئيس جمهور بل طرف ته. هغه د دوى دواؤو تر منحگه داسى راكگير شوى وو چى نه پوهيدو د چا واورى او د چا وانه ورى صدراعظم هيله درلوده چه جنرال اختر او جنرال حميد كگل دى حتماً مسئول وكگرحگولاى شى. پداسى حال كيگ چه رئيس جمهور غوشگتل دا معامله په خاموشى سره غلى كؤى. حگكه چه صرف هم هغه د اوجؤى كيمپ په اهميت پوهيدو. او بنه هيدو چى اوجؤى كيمپ د مهماتو د ذخيرى لپاره ولى جوؤ شوى عمران خان په دوو داسى كشتيو سپور وو چه مخالفو لوروته تلى. په يقين سره نشم ويلاى چه د عمران خان د تحقيقاتو حتمى نتايج خگه وو. هغه دا پيشگه يوه تصادفى پيشگه و بلله كه په تخريب كارى پورى يى وتؤله؟ مكگر خگو او نة وروسته د صدراعظم لاس د وظيفى نه ونيولى شو.

زه هم د تحقيقاتو كميسيون بللى وم. خو زه د هغوى د كؤنلارى خگخه بى حده ما يوسه شوم. يو خگه اساسى حقايق د عامه خلكو نظر ته راوباسلاى شول او د مصرى راكتگونو له يوه صندوق خگخه پيل شو چه ISI, CIA ته د اّزموينى لپاره راليإلى وو. د ساتنى د اساسى اصولو په نظر كيگ نيولو سره مصر ددى تگولو راكتگونو سره فيوزونه لكگولى راليإلى وو د هم هغه راكتگونو يوبكس په حگمكى لويدلو سره مات او اورترى پيل شوو، مكگر مونإ په يقين سره نشو ويلاى چه صندوق د سامان پورته كولو والا له بى احتياطى او بى پروائى نه غورحگيدلى وو كه په هغه صندوق كيگ كوم بمب (DEVICE) لگكگول شوى وو. چه د هغى په چاوديدلو سره صندوق په حگمكه لويدلى وى د صندوق په لويدلو سره يوه وؤه چاودنه وشوه چه د هغى په وجه د هم هغه حگاى 4،3 تنه كاركونكى تگپيان شول. شاوخوا تگول خلك د زخميانو په پورته كولو او بهر اوباسلو بوخت شول او هيچا هم داور مؤكولو هگخه ونكؤه. لإ تر لإه لس دقيقى اور لمبى وهلى او د هغى نه وروسته يوه غتگه چاودنه وشوه چه هر خگه يى تباه اوبرباد كؤل.

په يقين سره خو نشم ويلاى چه دا فاجعه خگه أول منحگ ته راغله . دا يوه تصادفى پيشگه هم كيداى شى او د تخريب كارى  امكانات هم له نظره نشو غورحگولاى . كه چيرى دا پيشگه تصادفى واى نو شگايى د خداى (ج) رضا به نه وه چه مجاهدين دى په فاتحانه شان سره كابل ته ننوزى. شگايى دا به زمونإ د كگناهونو جزا وه او يا به د كابل د فتحه كيدلو په صورت كيگ د مجاهدينو تر منحگ جكگؤى دومره شديدى كيدى چه خداى (ج) نه په منظوره نه وه حگكه چه دا پيشگه داسى وخت كيگ وشوه كومه چى د جهاد قسمت يى بدل كؤو. د پيشگى په صورت كى شگايى دا ويلاى شى چه د بى پروائى په وجه صندوق په حگمكه وليدو چه له هغى نه راكتگ چاودشو او د لركگى كريتگ اور واخيستو چه ورو ورو خپور شو. حگكه چى هيچا داور مؤكولو كوشش ونكؤ. او هر سؤى په احمقانه توكگه د تگپيانو په غم خورى كيگ بوخت شو. دا په اوجؤى كيمپ كيگ لومؤى اور نه وو.

لدى پيشگى نه پوره يو كال وؤندى هم په همدى مياشت او همدى موْقتى أيپو كيگ اورلكگيدلى وو. دا اور په دوهمه نؤيواله جكگؤه كيگ د جوؤشوى لورى كوونكى (W.P SMOKY GRANADE)  له صندوق نه پيل شو. موقع كيگ موجود يوه مسئول په حگان باندى دلو بى كولو سره د كوتگى قفل مات او صندوق يى په حگكولو سره بهر راوغورحگولو. په هغه حگاى كى موجود و خلكو هم له أيرى زؤورتيا او جرات خگخه په كار اخستلو سره اورباندى غلبه حاصله كؤه. دا پيشگه ما زديكگر خگلور نيمو بجو ته نزدى وشوه وم وخت چه تگول رخصت شوى وو. ددى پيشگى تحقيقات وشول. تحقيقاتو داور مؤكولو د كافى سامانونو او احتياطى تدابيرو نيولو سپار شگتنه وكؤه. داوجؤى كيمپ اوسيدونكو پوره احساسوله چه اور خگومره تباه كونكى اغيزى منحگ ته راوؤلاى شى. نو په همدى وجه هره اونة داور مؤكولو فرضى مشق او تمثيل هم اجرا كيدلو. په دى بدمرغه ورحگ خوتگول موجودوو. كه چيرى د لإ همت او حاضر دماغى خگخه كار اخستل شوى واى نو په اورباندى غلبه حاصلول مشكل كار نه وو. مكگر شگايى خداى (ج) ته به دا منظور نه وه.

هغه خلك چه دا تخريب كارى كگنگى هغوى وخت (TIMING) ته أير اهميت وركوى. امريكى، روسانو او د خارجه وزارت له خگو مياشتو راهيسى مجاهدينو باندى دا زور اچولى وو. چه د وتلو په وخت كيگ روسى عسكرو باندى حمله ونكؤى. له پيشگى فوراً وروسته په غير متوقعه توكگه د روسانو لاس ليك كول، اوجؤى كيمپ له مهماتو نه أكول. او د واورو اوريدلو له وجى د خگو مياشتو راهيسى د اكمالاتو بند پاتى كيدل. دا تگول په يوه وخت كيگ برابريدل هيخگكله (تصادفى) نه شى كگرحگول كيدلاى. د پسرلى د فعاليتونو اوبرياليتوبونو لپاره د مجاهدينو تگول دارومدار او انحصار د همدى مهماتو لپاره وو د تخريب كارى په صورت كيگ د راكتگ سره بم به (DEVICE) په مصر كيگ لكگول شوى وى پاكستان كيگ هم په صندوق باندى د كوم بم (DEVICE) لكگول له امكان نه وتلى نده. د KGB او CIA د دواؤو يو برابر لاس درلودلو امكانات شته. حگكه چه له موْقتى أيپو نه شپه ورحگ سخته خگارنه كيدله. نو حگكه عام فكر دادى چه د اور لكگولو لومؤة چاودنه له بهرنه د كوم رهبرى كيدونكى بم (REMOTE CONTROL DEVICE) په مرسته شوى او يا تخريبكارانو له ساعتى بم (TIMING DEVICE) نه كار اخيستى دى.

كه دا تخريبى كارروائى وي د روسيى لمسونه له تگولو زياته خگركگنده وه شگايى ظاهراً دا خبره زؤه ونه منى مكگر دامريكا لمسونه هم له روسانو كمه نه وه.

د افغانستان په هكله د امريكا پاليسى په چتگكى سره تبديليدله. امريكا په هر صورت افغانستان كيگ د بنستگ پالونكى اسلامى حكومت له جوؤيدو خگخه مخ نيوى كولو. دى خطرناكه مرحله كى د مجاهدينو بى مهماتو كيدل د امريكا د هدفونو په تر سره كيدوكيگ مهم رول لوبولى شو. د امريكى د لاس درلودلو نظر هغه وخت لا زيات قوى شو كله چه هغوى د نورو (8) مياشتو لپاره اكمالات بند وساتل. كه امريكائانو داغوشگتلاى چه روسانو ته دى نور تلفات ورسيإى، هغوى په خگو اونيو كيگ د مجاهدينو لپاره د وسلى او مهماتو انبار جوؤولاى شو. له پيشگى نه وروسته لومؤة طياره امريكايانو په دسمبر كيگ راوليإله. حگكه هغوى يقين درلودو چه دا سامان هم تر راتلونكو 4،3 مياشتو پورى د افغانستان شمالى ولاياتو ته نه شى رسيدلاى. حگكه چه د جنورى او اپريل په منحگ كيگ اكثره لارى د واورو له امله بندى پاتى كيإي. او ورسانو به په دى دوره كيگ تخليه تكميله كؤيگ وي.

له پيشگى وروسته أيرى واقعاتى شاهدى د روسانو په نسبت د امريكايانو لاس درلودنى ته زياته اشاره كوى. فقط امريكائيانو ته د اوجؤى كيمپ او هغه كيگ د ايشگودل شوى تعداد مهماتو درك معلوم وو. كه دا وسله مجاهدينوته رسيدلى وى نو د كابل له فتحى خگخه د هغوى مخ نيوى مشكل وو.

تر خگو اوينو پورى ISI ددى پيشگى له ذهنى صدمى او تگكان سره د چاره شوى وه، چى د هغى په اساس د روسى عسكرو د وتلو پر ضد يى كوم خگركگند طرزالعمل يا كؤنلاره ترتيب نه كؤاى شوه. د كابل فتحى لپاره ضرورى وه. چه د وتلو باتخليى دوره د پلان جوؤولو ، روزنى، د خوشگى حگايونو كيگ د مهماتو او اكمالاتو ذخيره كول او د مجاهدينو د فعاليت په مربوطولو او هم اّهنكگ كولو كيگ لكگيدلى واى. او په كاروه چه دا تگول فعاليتونه د 89  1988 كال له شگاروخگخه د مخه تكمل شويگ واى تر خگو د روسانو وتلو سره يو حگاى كابل محاصره شوى او د سالنكگ لويه لاره په متعدد حگايونو كيگ پرى شويگ واى له بده مرغه چه داسى ونشول او فيصله كوونكى وخت ضايع كؤاى شو. ISI په پوره توكگه داوجؤى كيمپ له تگكان خگخه نه وو په خو د شوى چه رئيس جمهور ضياء او جنرال اختر د تخريب كارى هدف وكگرحگيدل. د هغه سره خگو نور عالى رتبه جنرالان هم وو د حكمتيار تشو يشونه بالكل صحيح ثابت شول ( چه امريكا د افغان مجاهدينو سره مخلصه نده. هغوى فقط د خپلى كگتگى لپاره مجاهدينو سره مرسته كوي. د روسانو له وتلو وروسته په افغانستان كيگ د اسلامى حكومت جوؤيدل د امريكا په كگتگه ندى، نو حگكه هغه اوس ددى مخالفت ته ملاتؤلىده) شگايى د همدى حالاتو په نظر كيگ نيولو سره د جلال اّباد نيولو ناكامه هخگه شويگ وي.

د 1987 په اوايلو كيگ زه متيقن شوى وم چه روسان اوس په افغانستان كى د خگوورحگو ميلمانه دى . په 1986 كال كيگ كگورباچوف افغانستان دناسور د زخم (BELADING WOUND) په توكگه منل. دويستلو پلان وؤاندى كول. په يو اؤخيزه توكگه د شپإو كنأكونو ويستل، او مجاهدينو ته د ستگنكگر په لاس ورتلل او د هغى بريالى استعمال زمونإ د تصور د پوخوالى اساس وو. مونإ په هم هغه ورحگو كى، راتلونكى لپاره د كؤنلارى د جوؤولو، فكر پيل كؤو. چه د روسانو د وتلو په صورت كيگ به زمونإ عملياتى ستراتيژى (OPERATIONAL STRATEGY) خگه وي؟ د جنرال اختر او امريكى په اؤيكو كيگ سوؤوالى راغلى وو. هغه خگو حگله تشويش خگركگند كؤ چى د روسانو د وتلو په صورت كيگ بايد له امريكا خگخه د معاونت او پوره مرستى توقع ونه كؤاى شى. ما ته هم تر أيره حده بنستگ پاله مسلمانانو خگخه د امريكائيانو د كركيگ اندازه معلومه شوى وه.

په چريكى جكگؤوكيگ د خگركگندى غلبى وروسته د هر جنرال تر تگولو مشكله او مهمه فيصله داكيداى شى چه هغه دى كله او په كوم وخت غتگه حمله پيل كؤى. او د چريكى طرز العمل په پريشگودلو او د منظمى او عادى كؤنلارى په خپلولو سره ديگ د جكگؤى كگتگلو هخگه وكؤى. دا فيصله د هر جنرال د مسلكى استعداد اصلى امتحان كگرحگيدلاى شى. په همدى غتگى باريك بينة سره ددشگمن نظامى كفايت او استعداد ازمايلى او معلوميدلى شى. چه اّيا دشگمن ته دومره أير حگانى او مالى تلفات رسول شوي چه هغه نور تلفات ونه نشى زغملاى؟ اّيا هغوى د جكگؤى كولو حوصله او اراده له لاسه وركؤيگ؟ اّيا هغه له د ننه خگخه دومره كمزوره شوى چه د يو غتگ يرغل په وؤاندى به زر حوصله د لاسه وركؤى. د هغه د اعاشوى او اكمالاتى حالت پوهيدل هم ضرورى كگنگل كيإى. كه ددى تگولو سوالونو حگوابونه اميدواره ونكى وى گنو هغه ته لازمه ده چه د حملى وؤاندى يو حگل خپله اردو هم په انتقادى نظر وكگورى اّيا د هغه خلك د يوه مربوط او منظم جنكگ لپاره چمتو دى؟ تر كومى اندازى پوريگ د هغوى په منحگ كيگ تعاون او اؤيكى ساتل كيداى شى؟ اّيا د هغوى سره اغيز من حگواب شته دى؟ اّيا تر لرى لريگ فاصلو پورى د خپور شويگ چريكي اردو په راتگولولو سره هغه د يوى مربوطى او كگأى قوماندانى (COMMAND) لاندى جنكگولى شى؟ او كه چيرى دديگ تگولو تپوسونو حگواب هم (هو) وموندل شو. نو پدى وپوهيإى چه د منظم جنكگ په صورت كيگ د اّخرى هل ويلو وخت را رسيدلى دى، تر خگو زر تر زره جكگؤه وكگتلاى شى، او كه چيرى دا تگول نه وى موجود نو بيا د مناسب وخت انتظار وباسى.

عسكرى تاريخ له داسى أيرو مثالونو خگخه أك دى. چه چريكى پوحگونو له وخت نه د وؤاندى د منظم جنكگ كولو فيصله كؤى او أير حگانى تلفات ورسيدلى وى. بيا يى له سره كوشش پيل كؤى وي او د جكگؤى كگتگلو لپاره هغوى ته د خگو نورو كالو نو ضرورت پيدا شى. ددى پيؤة مشهور جنرال كگياپ د فرانسويانو پر ضد له وخت خگخه د وؤاندى د منظم جنكگ كولو غلطى كؤيگ وه.

پدى توكگه د 1968 كال خگلور اؤخيزه حمله يى (TET OFFENSIVE) له وخت خگخه وؤاندى پيل كؤه چه د ناكامى شگكار شوه له (45) زرو خگخه زيات چريكان مؤه شول. حگكه چه په حملى كى د ارتباط نشتوالى موجود وو. مخابراتى نظام يى أير ورو سست وو. بلى خوا ته د جنوبى ويتنام پوحگونو هم په كلكه مقابله وكؤه. عامو خلكو هم د چريكى فوحگونو سره پوره مرسته ونكؤه په دواؤو صورتونو كى بالاخره فرانسويانو او امريكائيانو وبايلله. مكگر د قوماندان د غلط سنجش او فيصلى په اساس په زركگونو قيمتى حگانونه ضايع شول او د جكگؤى په كگتگلو كيگ موده هم زياته تيره شوه.

زمونإ د سنجش مطابق د روسى پوحگونو په نشتوالى كيگ هم منظم جنكگ د مجاهدينو په كگتگه نه وو. له جنرال اختر سره د ISI پريشگودلو وؤاندى هم مونإ يو دوه حگلى پدى مسئلى سوچ كؤى وو چه د روسى عسكر له وتلو وروسته بايد زمونإ كؤنلاره خگه وى. بى له شكه چه كابل زمونإ د كؤنلارى محور وو. كه د كابل خلكو او اردو (پوحگ) حوصله له لاسه وركؤى واى، نو جنكگ په خگو ورحگو كيگ كگتگل كيداى شو. مكگر دا كار به كابل باندى د مستقيميگ حمليگ په صورت كيگ ممكن نه وو، د كابل خگلورو خوا محاصره كولو وروسته دا ضرورى وه چه په شگار كيگ د خوراك ، پتگرولو، مهماتو او نورو ضرورى شيانو كمبود پيدا كؤاى شوى واى. كه مونإ ددى هدف په تر لاسه كولو كيگ كامياب شوى واى . هيخگ دليل نه وو چه د كابل خلك بلكه اردو د مجاهدينو سره نه واى يو حگاى شويگ. هغوى په خپله د كمونيستى حاكمانو تخت چپه كولو، مونإ فكر كولو چه نه خو مجاهدين د منظم جنكگ لپاره چمتو كولاى شى او نه د هغى ضرورت شته مونإ په زركگونو تگپونو درلودونكى جنكگ باندى پوره اطمينان درلودو. البته چه د هغى تگول زور بايد په كابل او اكمالاتى ليكه باندى متمركز واى.

22 نقشه دا خگركگندوى چه زمونإ پلان د مجاهدينو له موجودو پناه كگاوو خگخه د كابل محاصره كول او د محاصرى په دوران كيگ د مجاهدينو وؤو وؤو حملو جارى ساتل وو. د مجاهدينو د كوه صافى قرار كگاه په لازيات تگينكگولو سره د كابل په هوائى أكگر باندى د پوره فعاليتونو اجرا كول وو. تر خگو هغه له استفادى وغورحگول شى. د كابل او شوروى د سرحد تر منحگ حگاى په حگاى د سالنكگ ، كابل او قندهار په لوئى لارى باندى د بى شميره غتگو او وؤو غوخگونكى دريحگونو (BLOCKING POSITION)  تگينكگول وه، تر خگوله شوروى نه كابل ته اكمالات بند كؤاى شى او يا أير محدود اكمالات كابل ته راورسيإى او تر تگولو كلك غوخگونكى حالت (BLOCKING POSITION) د سالنكگ تونل دواؤو خواته لكگول وو. تر خگو ددى حالت د له منحگه وؤلو (CLEAR) لپاره له هغوى كابل نه بهر راوزى او مجاهدين د چريكى فعاليتونو په ذريعه هغو ته تلفات ورسوى د افغانستان تگول غتگ شگارونه او چاونگة مو په حگان ساتلو او ثابت پاتى كيدلو (CONTAIN AND FIX) بوخت كولى تر خگو د هغه حگايه كابل ته عسكرونه ليإل شى.

په داسى حالت كيگ مونإ د وخت (TIMINE) له فيصلى كولو خگخه معذوروو حگكه چه ددى خگه او نا خگه د روسى عسكرو په وتلو پورى مشروط وه. اقليم او موسم هم په وخت باندى تر أيره حده اغيزه كولاى شوه حگكه چه په سؤو كيگ د اكمالاتو كاروان نشى تللاى. په همدى سبب شگايى چه د سؤو خگخه وؤاندى په تگاكلو حگايونو كيگ د مهماتو د حگاى په حگاى كولو ضرورت پيشگيدلو. مخكى له دى نه چه مونإ د پلان جزئيات پاى ته ورسوو جنرال اختر ISI خوشى كؤ. اما (4) مياشتى وروسته تر هغه يى تقاعدو اخيستو د 1988 كال په اپريل كى د اوجؤى كيمپ فاجعه منحگ ته راغله. د هغى نه راتلونى مياشت كيگ روسانو وتل پيل كؤل. رئيس جمهور ضياء او جنرال اختر په اكگست كيگ د بهاولپور په پيشگه كى مؤه شول امريكائى مشرانو د (88) له اپريل نه د (88) تر دسمبر پورى د مجاهدينو اكمالات په مكمله توكگه بند وساتل د 89 1988 كالو ساؤه په خاصه توكگه أير سخت وو او واوره هم له مخكى كالونو خگخه زياته وريدليگ وه. روسى اردو د 1989 د فرورى تر نيمائى پورى خپل وتل تكميل كؤى وو او د 1989 كال د مارچ په مياشت كى د مجاهدينو مكمله منظمه حمله د كابل په حگاى جلال اّباد باندى پيل شوه.

مجاهدينو له په جلال اّباد باندى د حملى كولو ضرورت ولى رامخكيگ شو؟

د روسانو له وتلو وروسته د جگكگؤى د پاى ته رسولو پلان ولى جوؤ نكؤاى شو؟

حگكه چه په جلال اّباد باندى د قبضى سره سره جنكگ جارى پاتى كيدو، دا خگو داسى تپوسونه دى چه حگواب وركول يى زما لپاره مشكل دى. اكثر دا فكر كوى چه مخكى له وخت نه هر خگوك پدى خوش فهمى مبتلا شول چه هغوى جكگؤه كگتگلى ده. د افغانستان حكومت د مقاومت اراده او حوصله له لاسه وكؤى وه. د مجاهدينو رهبرانو او قوماندانانو يو برابر فكر درلودو چى د روسانو په وتلو سره افغانى اردو د هغوى د يرغل په وؤاندى وسله غورحگوى او حگى به . ددى سوچ لازيات قوت لدى خبرى خگخه پيدا كيإى چه مجاهدين د جكگؤى له ميدان خگخه زيات دراتلونكى حكومت جوؤولو په پلانونو كيگ مصروف شول. افغانى عبورى حكومت چه 1988 كال په دسمبر كى تشكيل شو او په پيشگور كى ناست وو. دا حكومت هيچا په رسمياتو ونه پيژن