Home | Author | Publisher | Editorial | Snaps | Press Release | Other Books | Email  

 
د روس د پوحْي ماتيگ معمار
 

پيژندنه

 

ؤومبى خبره

 

مجرم خگوك؟

 

پرده اچول

 

ؤومبى باب

 

دويم باب

 

دريم باب

 

خگلورم باب

 

 پنحْم باب

 

شپإم پاپ

 

اوم باب

 

اتم باب

 

 نهم باب

 

لسم باب

 

 يوولسم خگپر كى

   دولسم باب
 

ديارلسم باب

 

خگوارلسم باب

 

وروستة كرشگيگ

 
 

 

 يوولسم خگپر كى (باب)

  

(هوائى قوا مقاومت او حوصلى راتگيتگوى . ويره او وارخطائى خوروي او اعصاب په بد شكل اغيز من كوي، مكگر د هغى حگانى تلفات أير كم وى)

( د يوه چريكى مفكر وينا)

 

ستگنكگر ......... جادوئى وسله

 

د 1986 د سپتمبر په (25) د جلال اّباد د هوائى أكگر خگخه تقريباً 2. 31 كلومتره شمال شرق خواته د يوه غره په سر د (35) تنو په شاوخوا كى مجاهدين بى حوصلى مضطرب او احساساتى پتگ او غلى ناست وو دا د ماسپشگين وخت وو دلته د مجاهدينو له راتلونه له (3) ساعتو خگخه زيات وخت تير شوى وو. داد هم هغو سرتيرو كارنامه وه چه ددشگمن په دفاعى حصار كى بى خوف او خطره د ننه ناست وه. ددى سر تيرو قوماندان انجنير غفاروو. چه په خپل دور بين سره يى د شاوخوا پته او اندازه لكگوله. د هوائى أكگر دواؤو سرونو باندى خگو تگانكونه او زره پوشونه دريدلى وو. يو تعداد عسكرو د رن وى (مندى) كرشگى خگلورو خواته كگزمه او پهره كوله. غفار چه فطرتاً بهادر، زؤور او بى خوفه وو. د هداياتو نه صريحاً په خلاف ورزى سره ددشگمن سيمى ته په داخليدو سره د هوائى أكگر خواته ورسيدو. د هغه د حگان باورى يوه وجه له سيمى نه د هغه مكمله پيژندكگلوى وه حگكه هغه پوره باور درلودو چه پدى پتگه لاره باندى بة لدى چه ددشگمن په نظر ورشى دورحگى په رنگا كى شگه نزدى ورتلاى شى.

قوماندان غفار او درويش ما په خپل شخصى مسئوليت انتخاب كؤي وو درويش ته كابل باندى د هم هغه په خگير ورته وظيفه سپارل شوى وه د (4) كاله اوإدى مودى وروسته هغه وخت راورسيدو چه مونإ خپلو دشگمنانو سره په (مساوى ) شرايطو مخامخ شو. دغه دواؤه قوماندانان په امريكائى ساخته ستگنكگر (STINGERS) مجهز كؤاى شول او هغه د هليكوپتر. كگنگ شپ حتى د چتگكو جيتگ طيارو ضد عملياتو لپاره ليإل شوي وو. دا وخت د دواؤه قوماندانانو تر منحگ مقابله وه. چه هغوى خگخه به كوم يو د ستگنكگر په ذريعه راغورحگولو كى وؤاندى كيإى.

د روزنى دوره كى ددى دوو قوماندانانو تر منحگ د كلكى مقابلى فضا رامنحگ ته كؤاى شوه. تر ديگ حده چه دواؤو يو بل ته چلينج وركؤو. د احساساتو اوولولو د راپارولو لپاره زه هم پدى لوبه كى وركگأ شوم. درويش د غفار په نسبت لرى مصافه وهليگ شوه، نو حگكه هغه دوه ورحگى وؤاندى له سرحد نه تير شوى وو، تر خگو دواؤو ته مساوى موقع په لاس ورشى. د جهاد اضطرابى لمحه رارسيدلى وه. د خگو كاله هلو حگلو وروسته مجاهدينو ته د طيارو ضد داسى وسله ميسره شوى وه چه د هغوى همت د هغوى د احساساتو او ولو لو سره بالكل يو شان وو.

د مازيكگر (3) بجو نزدى مجاهديو د خپل اوإده انتظار ثمره تر لاسه كؤه تگولى ستركگى اّسمان كى شگخى شوى وى. چيرته چه كم تر كمه (8) (MT-24 GUNSHIP)  په أير برم او شاهانه شان سره د جلال اّباد په هوائى أكگر كى د كيناستو لپاره په يوه قطار را روانى ويگ. دا هغه كگگنشپ دى چه د مجاهدينو تر تگولو لوى دشگمن وو چه د هغوى د لاسه يى بى حده تلفات ليدلى وو.

د غفار سره (3) ستگنكگر لانچرونه وو چى دريگ مجاهدينو په خپل متگ پورته كؤى، د قوماندان حكم ته منتظروو. يوه مجاهد د ويأيو كمره لاس كى واخيسته او اضطراب ته ورته جذباتى حالت كى د طيارو په (فوكس) كولو مصروف وو دريگ واؤه فاير كوونكو ألو مثلثاتى حالت اختيار او د يوبل د اوريدو وؤ دايروكى خواره شوى وه تر خگو د هرى لورى نه په اّسانة سره طياره په نشگه كؤاى شى د ستگنكگر تگيم دريگ غؤى درلودل يو فير كوونكى يا فاير اور او د دوو دنده د ضرورت په وخت د ور سره ايشگودل شوو ستگنكگرونو پورته كول وو.

د ستگنكگر موثريت له (15) زره فتگو خگخه هم لإ زيات دى، غفار د هغى لاندى راتلو لپاره انتظار كولو. د الومؤى موقع وه چه ستگنكگر د يوه حقيقى دشگمن په ضد د جكگؤى په ميدان كى استعماليدلو. دا دستكگاه خگخه توغيدونكى او په اّسانى سره لرى حگاى ته وؤونكگى تر تگولو نوى امريكائى ميزائيل وه. په لومؤى حگل دا په 1981 كال كى جرمنى كى مقيم امريكائى فوحگ ته وركؤ شول. او تير كال يى هغه د امريكى (82-airborne division) ته وركؤه دا حرارت تعقيبونكى (HEAT SEEKING CNFRA RED) ميزائل د هرأول پست پروازه طيارو لپاره موثر كگنگل شوى دغه ميزائيل په (HEAT   SOURCE) يا سره ستركگه مجهزدى اوپه هدف باندى د اتصال (LOCK) وروسته، هغه نورو شغلو (FLARES)  خوشى كؤاى شي. چى د طيارى په هدف كى نيولو سره هغه باندى اتصال (LOCK) فاير امكان ونه لرى. پدى موقع كى دشگمن په مكمله بى خبرى او لا علمى كى راكگير شو. له اتو خگخه يوه هيليكوپتر هم فيشنكگ (FLARE)  فاير نه كؤل. حگكه هيچا وهم او كگمان نه درلودو چه مجاهدين به د هغوى په دفاعى حصار كى د ننه هغوى د ميزائيل هدف وكگرحگولى شى. دا حمله د توقع خلاف وه. د تگولو خگهرى له كشش نه نيولى او ناراضه وى هغوى تگول د كشمكش په حالت كى وو. هغوى هيخگ بيره نه درلوده. هغه په يقينى توكگه د زياتو نه زياتو طيارو غورحگولو پلان جوؤكؤى وو. د هغه په غإ باندى هر يوه ته د خپل خپل هليكوپتر نشگه كول مشكل نه وه. ميزائيل لانچر (GRIP STOCK)  يى په دستكگاه ايشگودل او د هغى په بل سر باندى ميزائيل نصب شوى وو. د توغولونه وروسته ميزائيل پر مخ روانيدو او خول يا تيوب هم هغلته پاتى كيدو. په عامه توكگه به يى هغه خالى تيوب لرى غورحگوو. مكگر مجاهدينو ته كلك هدايت شوى وو چه هغوى دى په هر حالت كى تيوب بيرته راوؤى. تر خگو تسلى وشى چه ميزائيل توغول شوى دى. د خالى تيوب نه بغير به هغه د نوروزياتو اكمالاتو حقدار نه كگرحگيدو.

په نشگى كى د طيارى برابريدو سره يو أول اّواز (PINGING) اوريدى كيدو. او دا به يى خگركگندوله چه ميزائيل په خپل هدف باندى تؤل (LOCK)  شوى دى. كه هدف به په ساحه كى نه وو نه به اّواز راتلو او نه به ميزائيل په خپل هدف باندى (LOCK)  تؤل كيدو. په ماشى باندى د فشار په راوؤلو سره ميزائيل توغيدو. ميزائيل د داخلى نظام لاندى په ساعت كى د (12) زره ميله رفتار په وسيله د خپل هدف په لور حمله كوى بى له كومى معجزى له ميزائيل نه د طيارى بچيدل ممكن نه ووْ.

كله چه هليكوتر صرف د (400) فتگو په لوؤ والى پاتى شو. د غفار په حكم (افراخ) يعنى فاير مجاهدينو په يوه غإ د (الله اكبر) په نعرى سره ميزائيل وتوغول. يو ميزائيل د كومى فنى خرابى په وجه د لانچر نه خگوكگزه وؤاندى ولويدو. دوه ميزائيل په چتگكى سره لاندى، پورته پر مخ ولاؤل. او په ستركگو غؤولو سره دوه هليكوپتر د تيزى په شان درن وى په مخ راوليدى. د برق شان چتگكى سره مجاهدينو لانچرونه بيا بار كؤل. او دا اول فيركوونكى حگاى نوروو نيولو حگكه چه هر يوه خپله نشگه اّزمايل غوشگتل . دوه نور ميزائيل هم فاير شول. يو بل هليكوپتر هم له منحگه ولاؤو. البته دوهم يى خپله طياره په تيزى سره په حگمكى وغورحگوله او له ميزائيل نه يى بچ كؤه پدى وارخطائى او افراط تفريط كى هليكوپتر د ميزائيل نه د بچيدو په خاطر دومره په تيزى سره لاندى كوزه شوه. چه دوو درى وو كگن شپو ته خاص نقصان ورسيدو. ددى درى واؤه طيارو دلويدلو اطلاع په مخابره هم واوريدى شوه. او سيار امريكائى ئى تصويرونه هم واخيستل. له (5) ميزائيلو نه په (3) د طيارو راغورحگيدو وروسته د مجاهدينو د خوشحاليو هيخگ مقام اواندازه نه معلوميده.

كمره مين د خوشگى احساساتو لاندى دى خوا په رامنأى وهلو سره د فلم اخستلو كوشگشگ وكؤ. په نتيجه كى د اّتش بازى، تيرو او تياره سيورو په سبب هغه فلم په سمه توكگه ثبت نشو. صرف د خگو لمحو لپاره هغه په حگان تسلط حاصل كؤو او د هليكوپتر له تنى نه د پورته شوى اور او دود واضح فلم ييگ واخيستو وروسته دغه فلم د امريكى رئيس جمهور هم وليده اود لومؤى توغول شوى ميزائيل تيوب (CIA) ته د يوى (يادكگارى تحفى) په أول تقديم كؤاى شو.

دا د جهاد يادكگارى ورحگ وه. غفار نه يوازى شرط وؤى وو بلكه عالى فعاليت يى هم له حگانه خگركگند كؤ. هغه د تگولو خوشحاليو لمانحگلو پوره پوره حق درلودو. تيرو خگو مياشتو كى د هغوى أليگ خگو طيارى راوغورحگولى . د هغه مجاهدينو په ستگنكگر باندى (15) طيارى راغورحگولى دى. دا يو داسى مثال دى چه هيخگ نظامى واحديى د ماتولو تصور نشى كولاى. البته شايد كوم بل مجاهد قوماندان هغه مات كؤى وى خو زه نپوهيإم. غفار مى د شگه فعاليت او كاركولو په وجه جنرال اختر سره هم معرفى كؤو چه هغه په انعام وركولو تشويق كؤو.

د غفار رقيب درويش په كابل كى خوش نصيب ثابت نه شو هغه ته خصوصى تاكيد شوى وو چه هغه دى د ورحگى په رنگائى كى د كابل هوائى أكگرته د نزدى ورتلو كوشگشگ ونكؤى. حگكه چه هلته حفاظتى ترتيبات أير كلك وو د ستگنكگر د نيولو أيره ويره وه. هغه بايد حگان د كابل په هوائى لارو (FLIGHT PATH) مستقر كؤى وى.

تر خگو كوم تلونكى يا راتلونكى طياره وويشتل شى. كه هغه په ديگ أول كامياب نشى نو دروحگى له طرفه ديگ د راكتگ لانچر په ذريعه هوائى أكگر باندى فايروكؤى تر خگو دشگمن طيارى راوليإى او هغه كمين ونيسى او ويى غورزوى. يا دى د شپى له خوا په پتگه پتگه د كابل هوائى أكگر ته د نزدى كيدو هخگه وكؤى. او كومه غتگه ترانسپورتى طياره دى په نشگه كؤى. د خگو وروحگو كوششونو او روح حگورونكى انتظار وروسته هم كوم هدف پيدا نشو بالاخره هغه په تنكگ شو او په يوه تيز رفتاره جيتگ طياره چى د هغه نه لرى روانه وه په اّخرى لمحو كى ميزائيل په نشگه (لاك) او فير كؤو. ميزائيل د طيارى پورى ونه رسيدو. هغه په دوو نورو جيت طيارو هم چه أيريگ جكگيگ الوتى ويگ دوه ميزائيل وتوغول خو ناكام پاتى شو. درويس مو دوباره راوبللو او له خبرو اترو وروسته په مناسبه توكگه وپوهول شو چه هغه ته دى خگو ورحگى نوره هم روزنه وركؤاى شى. اكثر افغان قوماندانان دوباره روزنه خپل ذاتى وقار او بى عزتى كگنگى. مكگر درويش د خپلو مجاهدينو سره يو حگاى په أير شوق دوباره راغلو. او د بيرته تكگ نه دوه هفتى وروسته هغه دوه طيارى په نشگه كؤى او خپل بايللى وقار او زمونإ اعتماد يى بر حال كؤو.

كله چه غفار د اوربند حكم وركؤ. مجاهدينو زر زر هغه ميزائيل چه خگو، كگزه وؤاندى پاته او مكمل نه وه له منحگه تللى . په تيإو باندى له منحگه يووؤل حگكه چه هغوى ته په تاكيد سره هدايت وركؤى شوى وو چه پرى نإدى دا أول ميزائيل ددشگمن لاس ته ورشى. خالى تيوبونه يى راتگول او په چتگكگة سره يى د واپسة عزم وكؤ. تقريباً د يو ساعت مصافى وروسته، خگو ميله لرى په مشتبه سيمو باندى د يوى طيارى د بمبارى غإونه واوريدل شول.

هم هغه ماسپشگين د جلال اّباد د هوائى أكگر صدمى او تگكان ددشگمن هوش الوزولى وو. د هغوى باور نه كيدو چه په خگو لمحو كى د هغوى سره خگه وشول. راتلونكى ورحگ د جلال اّباد هوائى أكگر د هر أول هوائى ترافيك (AIR TRAFFIC) په مخ بند شو. چه د هغى دوره له يوى مياشتى خگخه هم زياته وه. كله چه هغه يى دوباره پرانستو. نو د طيارو د كوزيدو او الوتو په طريقو كى أرامائى تبديلى راوستل شوى وه. تگول هليكوپترونه ورو ورو په اوإدو د كوزيدو په حگاى له أيرى لوؤى ارتفاع نه په مخروطى چكرلكگولو او هر خگو ثانيى وروسته د فيشنكگ (FLARES) په  فيرولو سره شگكته كوزيدل.

دغه دواؤه قوماندانانو د حكمتيار په تنظيم پورى اؤه درلوده. دوهم كورس د خالص تنظيم ته داير شو انجنير محمود له جلال اّباد او ارسلا خان له كابل نه راوغوشگتل شو. دا دواؤه باجراته ، بهادر او اّزمائل شوى قوماندانان وه. چه د هغوى سره يو حگاى زمونإ تگيمونه هم د مخصوصو نظامى فعاليتونو لپاره تللى وه. دواؤه د اعتماد وؤ قوماندانان وو. چه په ستگنكگرونو كى يى هم د خپل اعلى فعاليت معيار تگينكگ كؤ.

تر هغى وروسته د محمود فعاليت د هغه د غير مسئولانه رويى په اثر متاثر شو. د سروبى سره نزديگ په ستگنكگر باندى طيارى دراغورحگولو وروسه محمود يوه لويديز اخبار ليكونكى ته د ستگنكگر په باره كيگ أير معلومات وركؤل. چه په هغى كيگ د ستگنكگر د تربيتى مكتب د حگاى موقعيت دروزنى موده، او زمونإ د پاليسى مطابق د هرى طيارى د راغور حگولو مقابل كى دوه ميزائيل د انعام په أول وركول كيإى. هغه اخبار ليكونكى ته وويل حتى تر دى چه هغه له ستگنكگر سره د خپل يوه مجاهد عكس هم وباسلو.

بى له شكه محمود أيره زياته بى مسئوليتى وشگودله . ايله چه مونإ ته داسى وسله په لاس راغلى وه كومه چه مونإ يى برى ته أير نإدى كؤو.

د ستگنكگر د كاميابى اطلاع په مجاهدينو كى د خوشگى طوفانى حگپى خورى كؤى.

د يوى نويگ ولولى. احساساتو او جذباتو سره د هر چا غوشگتنه وه چه هغه  د ستگنكگر روزنى لپاره شامل كؤى. د ستگنكگر لاس ته راوؤل د قوماندانانو د قد او قامت او رتبى پيژندلو وسيله وكگرحگيده. زه په موثقه توكگه ويلاى شم چه ستگنكگرونو د جكگؤى د لورى په بدلولو كى مهم رول ولوبولو. له بده مرغه د هغى په لاس ته راوؤلو كى بلاجوازه حگنأ وكؤاى شو. مكگر دغه حگنأ زمونإ له خوا نه وو. بلكه د هغى اصلى مجرم د پاكستان او امريكى سياست مداران وو. مونإ هيله درلوده چه د ستگنكگر تر تولو ؤومبنى شگكارد (24 HINDMIL) كگن شپ هليكوپتر جسد يا تنه وى. د افغانستان د كليو په له منحگه وؤلو كى دى كگن شپو غتگه برخه درلوده. مجاهدينو ته دومره زيات حگانى تلفات نه و رسيدلى. مكگر په زركگونو تعداد كليوال چه اكثريت يى سپين إيرى ماشومان او شگحگى وى شهيدان او زخميان شول.

دا يو أول خطرناك او ويره ونكى كگن شپ وو. چه روسانو په خاصه توكگه د حملى لپاره جوؤ كؤيگ وه.

دا تر أيره حده امريكائى هليكوپتر (BLACK HAWK)  كگن شپ ته ورته وه. هغه د افغانستان په جكگؤه كى د كثير المقاصده كارو لپاره استعماليدله. د هغى په لاندى برخه كى د راكتگ او بم ايشگودلو كگنجايش موجود وو. 128 راكتگ او (HEOR NBPALM BOBM) ناپالم بمونه يى ورولى شول. د هغى ماشيندار په يوه دقيقه كى د يوزر كگوليو چلولو ظرفيت درلودو. د روسانو د حملى وروسته د لومؤى حگل لپاره په أير زيات تعداد افغانستان كى وليدل شول. د هغى لاندنى برخه او دپيلوتگ د ناستى (COCK PIT) حگاى شاوخوا فولادى خگادر لكگول شوى وو. جه د هغى په وجه دعادى ماشيندار مرميو په هغى باندى اغيزه نكوله. د (5) زره فتگو خگخه له زيات لوؤوالى خگخه بى له كوم خطره په خپل هدف باندى د سمى سمى نشگى ويشتلو صلاحيت لرى. پدى فاصله كى د مجاهدينو وسله هغى باندى هيخگ اغيزه نكوى. (SA.7) ميزائيل چى يوه پخوانى سلاح وه.

د كمى ساحى او شعاع له وجهى ددى طيارى پر ضد اكثراً نا كاميدل. (FLARES)  د فيشنكگ په وجهى به ميزائيل له خپل هدف خگخه منحرف كيدل. دديگ طيارى تگول تخنيكى (TECHNICAL) تفصيلات خفيه وه. يو حگل كومى امريكائى مجلى دا اعلان وكؤ هر خگوك چه يوه صحيح او سالمه (MI-24) راولى . هغه ته به (10) لكه امريكائى أالر انعام وركؤى شى.

په پنحگم فصل كى مفصلاً ذكر شوى چه مونإ دوه MI-24,24 امريكى ته مهيا كؤى.

دستگنكگر تر راتلو وؤاندى مجاهدينو دغه طيارى په أير شگه طرزالعمل سره په نشگه كولى د كاميابى دارومدار به په ناخگاپى توكگه رامنحگ ته كيدو او مونإ پداسى حالاتو كى هغه هليكوپتر په نشگه كولى چه پيلوت به هيخگ د خطرى احساس نه كولو دشگمن د تلو راتلو د لارى مطالعه په غور سره كوله وورسته به مجاهدين هغه جكگو جكگو خگوكو باندى كيناستل له كوم حگايه چه د طيارو د تيرويدو امكان وو. او بيا به يى له هغى حگايه ددشگمن طيارى په نشگه كولى (كله كله به د درو په شگى او كينگو سرونو كيناستل او د هغه حگايه تيريدونكى طياره به يى په (RPG.7) (چه يوه د تگانك ضد وسله ده) سره راغورحگوله. پيلوت به هم د مركگ له ويرى د خلاصون لپاره نوى طريقى او باسلى. له تگولو محفوظ او منل شوى طريقه په لوؤى ارتفاع كى پرواز وو. او يا هم د مجاهدينو له مركزونو لرى بمبارى كول او بيرته تكگ وو.

د ستگنكگر نه د مخه د مجاهدينو تر تگوله لويه لؤزونكى كارروائى په 1985 كال كى وه. كله چه يوه ميكگ (21) يى راوغورزوله كومه چه يوه روسى تورن جنرال الوزوله. دغه طياره له قندهار نه د شينأنأ په الوتنه كى د مجاهدينو د (SA.7) ميزائيل په نشگه ولكگيده. جنرال حگان په پراشوت كى وغورحگولو مكگر د مجاهدينو په لاسوونيول شو. تر هغه مونإ ته پته نه لكگيده چى دغه پيلوتگان خگومره مهم دى. د جنرال دوركيدو له اطلاع سره جوخت روسانو د افغانستان د جكگؤى تر تگولو لويه لتگونه (تلاشى) پيل كؤه.

بى شميره هليكوپتر او طيارى د جنرال په لتگون كى خگلور و خوا ووته خورى شوى. پداسى حالاتو كى د مجاهدينو لپاره داسيرانو سره كگرحگيدل او بل حگاى ته تبديليدل خطرناك او مشكل شول خگرنكگه چه هغه يى نه پيزندلو نو هغه يى ووژلو او خپله په غرونو كى خواره شول. د خگوورحگو خگخه وروسته معلومه شوه چه دغه پيلوت يو روسى جنرال وو. مجاهدينو ددغه جنرال پراشوت ديادكگار په أول پاكستان ته راوؤو.

د MI-24 كگن شپ عمله په (3) افرادو مشتمله وه. پيلوت او د پيلوت مرستيال چى د توپچى دنده يى هم پر مخ بيوله. وؤاندى وروسته كيناستل او فلايت انجنير يا ميخانيك شاته په كابين كى كيناستلو. روسانو سره په افغانستان كى په سل كگونو هليكوپتروو. چه په هغوى كى له باروؤونكو خگخه نيولى د كشف كولو تر هليكوپتر و شامل وه.

د كگن شپو قرار كگاوى په بكگرام، شينأنأ، جلال اّباد او كندز كى وى. د افغانى فوحگ زيات هليكوپتر په كابل او جلال اّباد كى حگاى په حگاى شوى وو. د كگن شپ په عمله كى به ضرور كوم روسى يا د خاد ايجنت موجود وو. تر خگو د عملى نظارت وكؤاى شى. د ستگنكگر د رامنحگ ته كيدو نه وروسته اكثر پيلوتگان د مجاهدينو له هغه مركزونو نه چه هلته به د ستگنكگر د شته والى امكان وو د حملى نه په خگنكگ كيدل. روسان له افغانانو نه هم زيات ويريدلى وه چنانچه هغه سيمو كى چه أير لإ هم د ستگنكگر د شته والى امكان موجود وو هغوى به افغانى پيلوتگان ورليإل. اكثره افغانى پيلوتگانو به د أار يا همدردى له مخى خپل بمونه او مهمات په غير اّبادو سيمو خالى كول او بيرته به كگرحگيدل . پدى حالاتو كى د عدم اعتماد او تعاون د فضا رامنحگ ته كيدل يو فطرى او لازمى عمل وو. مونإ اكثراً مخابره كى د هغوى خبرى اترى اوريديگ. له هغى نه مو دا پته لكگولى شوه چه ددواؤه خوا پيلوتگانو خگومره د يو بل نه كركه كوله.

(حگكه پاكستان حكومت سره داويره وه. چه چيرته د ستگنكگر ميزائيل د كوم تروريست او دهشت كگرد په لاس ونه لويإى دلته د امريكگى حكومت هم ويره درلوده چه چيرته دا وسله، ايران ته انتقال نشى جنرال اختر په پوره توكگه د ستگنكگر اهميت او مفيديت خگخه اّكگاه وو مكگر هغه د رئيس جمهور ضياء د ساتنى ذمه وارهم وو. چه هغوى د كور منحگ كى خپلو هخگو ته دوام وركوولو تر هغه چه په 1986 كى كامياب شول.)

تر كومه حگايه چه امكان درلودو روسى او افغانى طيارو به جوؤه، جوؤه الوتنى كولى. د جهاد په پيل كى د سرك په مخ د تگولو قطارونو خگارنه او ساتنه هليكوپتروته سپارل شوى وه. كگن شپ په حگمكنيو قطارونو د احتمالى كمينونو په ضد د قطار وؤاندى كشگته، پورته الوتله او يا هم د كم اهميته قطارونو د مرستى لپاره به تيارى ولاؤى وى. (HIND)  أوله كگن شپ به پداسى تگولو كار روائيو كى وؤاندى وؤاندى وى. كله به يى د توپ فاير په سمه توكگه هدف باندى غورحگولو. كله به يى مجاهدينو باندى په كگوليو ورولو سره د مجاهدينو شاته كمانأو كوزول. بيا هم د هغى اساسى كار چه د هغى په اساس يى بد ترين شهرت موندلى وو (SEARCH AND DESTROY)  د كشف، لتگون او تخريب دنده وه.

په 1982 كال كى روسانو د روكيان كلى د خپل وحشت هدف وكگرحگولو. دى كلى تفريباً (8) سوه نفوس درلودو. دا كلى د حگاحگيو ولسوالى د مركز على خيلو خگخه (8) كيلومتره شمال مغرب ته د روكيان درى په يوه تنكگى كى واقع شوى وو د كلى اكثريت د مجاهدينو طرفدار او مرسته كوونكى وه. د كلى اكثر كورونه خام او د غره په لمنه كى جوؤ شوى وه.

د كلى په منحگ كى خگوكويان هم وه. د كلى شاوخوا سيمى خلكو له أيرو منأورامنأو او زحمت وروسته د زراعت وؤكگرحگولى وي. له كومو چه دوى د غنمو او جوارو فصلونه لاس ته راوؤل.

پدى منحوسه ورحگ د كلى خلك په خپل ورحگنى كاروبار باندى بوخت وو. كله چه خلكو د سهار (9) بجو شاوخوا كى (4) هليكوپتر أير لوؤ د كلى خواته په راتلووليدل. وروستى (2) هليكوپترى په چتگكى سره تگيتگى راغلى او تفريباً د (2) زره فتگو لوؤوالى خگخه يى د راكتگونو، بمونو او ماشيندارو حمله وكؤه.تيرى دوه كگؤة دقيامت كگؤة ويگ بى له كومه حگنأه دى كگن شپونو يو په بله پسى په هغه بى وسلى كليوالو باندى ظلم وؤولو. د خگو نووحگوانانو پرته چه په چتگكة سره وتشگتيدل او غرونو كى په پناه اخستلو بريالى شول. د كلى سپين إيرى، شگحگى او ماشومان خو يا د كورونو د بامونو لاندى شگخ شول او يا هم دشگمن د بمباريو او كگوليو په نشگه شول. كه هر خگوك به له خپلى پناه كگاه خگخه د خپلو پچيانو او زخميانو د خلاصون لپاره بهر راوتو نو دغه كگن شپونو به هغه د خپلو ماشنيدارو خوراك كگرحگولو. ددغه خلكو سره نه خو د طيارو ضد ماشينداريگ ويگ او نه هم په كلى كى د مجاهدينو زياد تعداد موجود وو. او نه هم هغوى كگارى يا خندقونه كنلى وو چيرته چه دوى پناه اخيستى وى.

د دوه ساعته شديدو بمبارويو وروسته د على خيلو له خوا عسكر د راتكگ په حال كى وليدل شول چه د هغوى تع