Home | Author | Publisher | Editorial | Snaps | Press Release | Other Books | Email  

 
د روس د پوحْي ماتيگ معمار
 

پيژندنه

 

ؤومبى خبره

 

مجرم خگوك؟

 

پرده اچول

 

ؤومبى باب

 

دويم باب

 

دريم باب

 

خگلورم باب

 

 پنحْم باب

 

شپإم پاپ

 

اوم باب

 

اتم باب

 

 نهم باب

 

لسم باب

 

 يوولسم خگپر كى

   دولسم باب
 

ديارلسم باب

 

خگوارلسم باب

 

وروستة كرشگيگ

 
 

 

 نهم باب

 (كابل بايد په پرله پسى توكگه تر اورلاندى ونيول شى)

(جنرال اختر عبدالرحمن)

  

كابل ........ د فتحيگ كونجي

 

له اپريل 1978 نه تر دسمبر 1979 كلونو په دوران كشگى د كابل شگار د كودتا كگانو او بغاوتونو مركز جوؤ شوى وْ، تر هغى چى روسانو پر افغانستان رسمى حمله وكؤه، ددى 20 مياشتو په دوران كشگى په كابل كشگى لإو أير دريگ كودتاكگانيگ وشوى، زركگونه افغانان يو د بل پر ضد جكگؤه كشگى مؤه شو، په روسيه كشگى د ستالين د قتل د غارتكگرى نه وروسته دا ددى پيؤى له تگولونه سترى خپل منحگى جكگؤى ويگ چى د كابل په شگار كشگى پيشگى شوى. د كابل د لس كيلومترى په ختيحگ كشگى د خگرخى پله زندان چى په نويو او ظالمانه طريقو پكشگى خلك وژل كيدل او دظلم او تشدد له امله يى نؤيوال شهرت تر لاسه كؤى وْ، او د كابل نوم د نؤة لريگ پرتو سيمو ته ورسيد. په دى دوران كشگى چى خگوك هم په كابل قابض شول، د افغانانو او نؤة په نظر كشگى همغه د افغانستان جايز حاكم كگنگل كيده.

له پيؤيو راهسى افغان پارشاهانو په كابل حكومت كؤى، تر ديگ چى د ظاهر شاه د حكوم تخته د هغه د تره زوى داوْد خان په كال 1973 كشگىء چپه كؤه او پارشاهى يى پاى ته ورسوله، خو په پنحگو كلونو كشگى روسان په دى وپوهيدل چى سردار داوْد خان د هغوى له لاسه وحگى په 1977 كال كشگى د داوْد خان او روسى مشر بريژنيف (Brezhnev) تر مينحگه په مسكو كشگى سختى ترخى خبرى اترى وشوى، يو حگل داوْد خان په غصه شو او په أير يى ميزته سوك را خطا كؤ او وئىويل: (افغان قوم په خپلو معاملو او پريكؤو كشگى خپلواك دى) د روسى مشر خگيره له قهره سره شوه خو د مصلحت نه يى كار واخيست او هغه وخت غلى پاتى شو. خو په اصل كشگى داوْد خان په همغه ورحگ د خپل مركگ په پانگه لاسليك كؤى وْ. د 1978 كال د 27 اپريل د سهار په 9 بجو خگو كاركسست صاحپ منصبانو د تگانكونو او الوتكو په مرسته پر اركگ حمله وكؤه چيرته چى داوْد خان او د هغه كورنى د 1800 وسله والو په حفاظت كشگى اوسيدله، بغاوت أير ورو او په بى زؤه توب پيل شوى وْ، تر تيرماسپيشگين پوريگ د اركگ وسله وال د الوتكو د حملو سره سره په خپل حگاى كلمك ولاؤوو، د ماشگام پروخت باغى پوگحگونو د كابل راأيو ستگيشن لاس ته راوؤ، د 28 اپريل د سهار په 6 بجو باغى پوحگونه اركگ ته په ننوتو كشگى بريالى شول، داوْد او د هغه كورنة د بى سارى بمبارى شگكارشوى وو.

روسان په افغانستان كشگى د يو داسى نوي مشر په لتگه كشگى وو، چى افغانان اداره كؤى او دهغوى كؤة په غاؤه غلام هم وى. دا پريكگؤه دومره اّسانه هم نه وه، د مجاهدينو په خگير كمونست افغانان هم د خپل فطرى غيرت، قبايلى رقابتونو او خپل منحگى بى اتفاقيو له امله دوه پؤقه وو، كمونست افغانان نن هم په دوو برخو ويشل شوى دى، په هغو ورحگو كشگى د پرچم د ألى مشر ببرك كارمل وْ او د خلقى ألى مشرى نور محمد تره كى كوله. برژنف (Brezhnev)  يو حگل له تره كى سره كتلى وو، حگكه خو هغه د تره كى په حق كشگى پريكؤه وكؤه، قدرت ته د رسيدو سره سم له تگولونه مخكشگى يى خپل سياسى حريف د ميدان نه دا خوا كولو په بهانه په پراكگ كشگى سفير مقرر كؤ او د هيواد نه يى لرى وليإه. د كارمل د تلونه وروسته يى د هغه حگانكؤى ملاتؤى راتگول كؤل او ويى وژل، چى زياتره يى د K.G.B جاسوسان وو، په افغانستان كشگى په بشپؤه توكگه كمونست حكومت قايم شوى وْ. خو په خگو اونيو كشگى خلك د حكومت پر ضد را اوچت شول.

حكومت د شين رنكگ پر حگاى په دولتى توكگه سور رنكگ خپل كؤ، په كابل كشگى د سوررنكگ بيرغ پورته كولو شاندار مراسم ترتيب شول، په زركگونو كوترى يى د سروفيتو سره والوزولى، د شگارتولو وؤو او سترو دولتى مانئنو ته سور رنكگ وركؤاى شو، د كابل دوكاندارانو د يو بل نه د مخكشگى كيدو په غرض د نور محمد تره كى ستر ستر عكسونه حگوؤند كؤل، د شگار اوسيدونكو د خپلو كورونو چتونو او كؤكيو ته سور رنكگ وركؤ، تر ديگ چى په كابل كشگى سور رنكگ ورك شو. د كابل شگاريانو د حكومت له ويريگ او خپلو كگتگو تر لاسه كولو له پاره خپلو خگيروته سوررنكگ وركؤى وْ. خو په مينحگ كشگى سپين او سپيخگلى وو.

د كابل د بد نام خگرخى پله د زندان بلدوزر شپه او ورحگ د اجتماعى قبرونو په كيندلو كشگى بوخت شگ:اريده، پى كگناه خلك بى له كفن او شگخيدو نه دغو كندوته كگذاريدل، د ليدلو ستركگو خبره ده چى لإ تر لإه ديرش داسى كندى كندل شويگ ويگ او په هره يوه كشگى به يى سل سل تؤل شوى بنديان وركگذار كؤل او د بلدوزر په ذريعه به يى ژوندى په حگمكه كشگى شگخ كؤل.

په فرورى 1979 كال كشگى د امريكى سفير DUBS د كابل په يو هوتگل كشگى ووژلى شو، په بله مياشت كشگى د افغان پوحگ 17 مى فرقى په هرات كشگى د جهاد اعلان وكؤ. او خگو كسه روسان يى جهنم ته وليإل ، په دى وخت كشگى بريژنيف هم له نور محمد تره كى نه مايوسه شوى وْ او په خپله پريكؤه پشگيمانه وْ نور روسى پوحگونو د نظرياتى شعبى مرستيال جنرال (ALEX YEPISGEV) سره يى خگلور نورجنرالان كابل ته وليإل تر خگو هغوى پخپله په سمه توكگه حالات معلوم كؤى، دى هيئت چى خگه وليدل او خگه يى واوريدل په بدن يى ويشگتان شخ ودريدل، په زركگونه خلك تره كى د بربديت نخشگه شوى وو، چى په نتيجه كشگى زيات شمير خلك اوإه په اوإه په غورحگنكگ كشگى شديكيدل، افغان پوحگ نوره ساه وركوله او تره كى نه دچا اوريدل او نه يى منل او نه په دى عمل كولو ته چمتووْ، نو په كريملين كشگى يو پلان جوؤ كؤاى شو، چى تره كى اخوا كؤاى شى او د جمهوريت رياست چوكة امين ته وروسپاري چى په هغه وخت كشگى د افغانستان صدراعظم وْ. K.G.B د امين د قدرت طرفدار نه وْ، حگكه چى هغوى په ديگ فكر وو چى امين امريكائىCIA  سر اؤيكي لري، پيل يى له نغه وخت نه شوى چى امين د امريكى د كولمبيا پوهنتون كشگى محصل وْ... برژنف د هغوى رائى و نه منله. تره كى يى صلاح مشورى په بهانه مسكو ته راوغوشگت او د هغه په غير موجودكگى كشگى يى د امين قدرت ته رسولو ته لار هواره كؤه او كله چى تره كى راستون شو ديو سازش لاندى يى مؤكؤ. دا دستمبر 1979 پيشگه ده.

روسى حكومت ته په يوه اونة كشگى پته ولكگيده چى برژنف يو حگل بيا حماقت وكؤ، امين له هغو تگولو وعدونه منكر شو، چى اقتدار ته د راتلو نه مخكشگى يى له روسانو سره كؤيگ ويگ. هغه غوشگتنه وكؤه چى روسان دى خپل تگول مشاورين بيرته وغوؤى، او K.G.B دى خپل تگولو عمليات امين د هغو خلكو پر ضد د هر أول عملياتو نه انكار وكؤ چى په ولاياتو كشگى د كمونيزم پر ضد حركتونو كشگى مصروف وو. K.G.B د امين قدرت ته د رسيدو مخالفت كؤى وْ، نو دا كار هغوى ته وروسپارل شو چى په خگه نا خگه أول امين له مينحگه يوسء، د K.G.B يو جاسوس چى د صدارتى مانگة په اّشپزخانه كشگى ملازم وْ. وظيفه وركؤل شوه، چى امين ته په خوراكي موادو كشگى زهر وركؤي. امين نه يواحگى د خوراك، خگشگاك په هكله محتاط وْ بلكى د هغه حگانكؤو كسانو هم په اّشپز خانه ستركگى شگخى كؤى ويگ په دى ترتيب د هغه زور ونه رسيد او دا پلان ناكام شو، د روسى (PAITBURO) د صبر پيمانه لبريز شوى وه. هغوى خپل هوش وحواس له لاسه وركؤى وْ، نو په افغانستان يى په پراخه پيمانه د پوحگى يرغل پلان جوؤكؤ. K.G.B ته وظيفه وركؤاى شوه. چى د پوحگى بغاوت نه مخكى امين قابو كؤى او وئى وژنى، د 1979 كال په دسمبر كشگى د كرسمس په موقعه بغاوت وشو ، او د K.G.B (كماندو) په دارالامان بريدوكؤ او سهار وختى يى امين د مركگ په خوب ديده كؤ، دوى ته حكم وركؤاى شوى وْ چى هيخگوك د صدارتى مانگة نه ژوندى ونه وحگى، د امين صداراتى محافظينو په زغر ده مقابلهوكؤه او روسى كمادويى قدم په قدم له ستونزو سره مخ كؤل، ددى حالت په ليدلو د روسى كمانأو أكگر من (BAYERENOV) چى په افغان پوحگى لباس كشگى وْ له قصر نه راووت تر خگو د زياتو مرستو بندوبست وكؤى، د هغه خپلو ملكگرو له خپلى ويرى په كگوليو سورى سورى كؤ. اخوا روسى پوحگونه له اّمو سيند نه راپوريگ وتل او افغانستان ته داخليدل او د يخوا په كابل كشگى له الوتكو خگخه كوزيدل، په افغانستان روسى تيرى پيل شوى وْ، نو مسلمانانو هم د جنكگ نغاره وأبوله، د كمونيزم او اسلام ستر جنكگونه پيشگيدونكى وو، ددى بغاوت په نتيجته كشگى ببرك كارمل د قدرت په كگدة كشگيناست.

ما په افغانستان د روسى حملى نه مخكشگى پيشگى حگكه په تفصيل سره بيان كؤى، چى د كابل د اهميت سمه اندازه ولكگى او دا خگركگنده شى چى په كابل قبضه كول د مجاهدينو له پاره خگومره ضروري وو. كابل نه يواحگى دولتى پايتخت وْ بلكى د تگولو سياسى، مذهبى ، تگولنيز، تعليمى، سفارتى او پوحگى عملياتو مركز وْ. د كابل شگار په مينحگ كشگى تگول بهرنى پوهنتونونه ، صدارتى قصر، او پوحگى مركزونه وو. د كابل حكومت د كابل راأيو او تلويزيون په مرسته په هيواد كشگى د ننه د مجاهدينو پر ضد د بى بنستگه او غلطو خبرونو په ذريعه سخت تبليغات كول. او د هيواد نه بهر يى پر افغانستان د خپل كنتگرول ثابتولو له پاره د يوى اغيز منى وسلى په توكگه استعمالول.

د افغانستان تگول سؤكونه بالاخره كابل سره نشگلى ، د كابل حيثيت د بائيسكل د پانى د (كگرارة) په خگير دى، چى سركونه يى د سيخونو په خگير غزيدلى بيلا بيلو خواوته دى. په شمال كشگى د سالنكگ لويه لار د اّموسيند سره وصليإى، د پنجشير دره د هندوكش غر په منحگ ويشى، په ختيحگ كشگى د كابل جلال اّباد لويه لار د كابل سيند تر خگنكگه له جلال اّباد نه د خيبر په ليار پيشگور سره يو حگاى كيإى، په جنوب ختيحگ كشگى هم حگينى كوچنة فرعى سؤكونه پاؤاچنار، كگرديز او  خوست ته وتلى دى. بله لويه لار چى (RING ROAD) ئة بولى امريكائيان جوؤكؤى، چى په جنوب لويديحگ كشگى له غزنى نه قندهار او بالاخره هرات ته تيره شويگ ده، دا تقريباً 650 كيلومتره اوإده ده، په لويديحگ كشگى حگينى سترى او كوچنى لارى له بيلا بيلو درونه تيريإى او هزاره جات ته رسى. كابل نه يواحگى مواصلاتى بلكى پوحگى اهميت هم لرى.

مونإ په ديگ شگه پوهيدلى وو چى تر خگو كمونست حكومت په كابل برقراروى د نؤة په نظر كشگى هم هغوى د افغانستان حاكمان كگنگل كيإي. يواحگى د كابل فتحه ده چى مجاهدين د افغانستان حقيقى حقدار كگنگلاى شى، همدا د جنرال اختر خيال وْ او دغه زمونإ منزل مقصود وْ، د تر لاسه كولو له پاره يى ضرورى وو چى كابل تل تر اور لاندى وساتل شى.

د روسانو د حملى نه مخكشگى د كابل نفوس (000؛50؛3) په شاو خوا كشگى وْ خو د روسانو د وحشيانه بمباريو له امله خلك دى ته اؤ شول چى د پناه اخستو په لتگه كشگى شگار ته ننوحگى ، په 1985 كال كشگى يى نفوس 500 ته ورسيد، په شگار كشگى د كورونو د كموالى په وجه خلك په خيمو كشگى اوسيدل، سر بيره پردى مهاجرينو بى شميره روسان هم په كابل كشگى اوسيدل، چى له ديگ امله په بنستگيزو شگارى سهولتونو أير زور پريوتى وْ، په يوه كوتگه كشگى به أير زيات خلك اوسيدل، برق به كله وْ او كله نه، كثافات هر خوا خواره شوى وو، خلك به تگوله شپه لرى ديگ ويرى ويشگ وو چى كله به د خاد (KHAD) كسان په خگه نا خگه بهانه د هغوى كورته داخليإى، د خگرخى پله زندان چى د 5000 كسانو له پاره جوؤ شوى وْ، اوس پكشگى له 2000 نه زيات بنديان وو.

په كابل هر سؤى په ديگ اؤوْ چى اسناد له حگان سره وكگرحْوى په شگار كى حگاى پر حگاى داسى پوستيگ پرتى وى چى خل  ودروى او د هغوى اسناد وكگورى، سفارتكاروته د كابل نه د وتلو اجازت نه وْ او له شگار نه بهر د مجاهدينو حكمرانى وه.

افغانى او روسى پوحگونه په تگولو دولتى او نيم دولتى عمارتونو او د شگار په حفاظتى پوستو كگمارل شوى وو، د حگيو مهمو عمارتونو په مخكشگى سمى مورچى جوؤى وى، د هندوستان سفارتخانى حگانكگؤى حفاظتى تدبيرونه نيولى وو. د خاد (Khad) جاسوسانو  به كه وغوشگتل نو هر خگوك يى د لارى د سرنه نيولاى شول، تگيلفونونه به زياتره وخت ثبت كيدل، حگاى پر حگاى پرديوالونو انقلابى شعارونه ليكل شوى وو، او د لاوْسپيكرونه په مرسته يى د خلكو د كگمراه كولو هره ممكنه هخگه كوله، په شگار كشگى خوراكى مواد كم وو، تازه سبزى او ميوى وركيگ ويگ، وؤه، بوره او غوؤى په كگران قيمت (SUBSIDISED RATES)  پلورل كيدل، سل تگنه وه هره ورحگ د كابل له پاره تگاكل شوى وو، چى نيم يى د شگار هوتگلونو او تنورونو مصرفول، زياتره شگاريان به له دى سهولت نه محروم پاتى وو، د پيتگرولو بيه هره مياشت زياتيده خو د كمونستانو له پاره به په كمه بيه وركول كيدل.

د كابل شگار زياتره دوكانونه به د غربى سامانونو أك وو، روسى عسكرو به خپله مياشتنة تنخواه په دى دوكانونو كشگى پريشگوده او چا به چى د پيرودولو حگواك نه درلود نو د حگينو كابليانو په خگير به يى په خوشى سيل اكتفا كوله، د يو منحگنى كابلى مياشتنة كگتگه 3000 افغانى وه او هغه به ددى شيانو د اخستلو تصور يواحگى په خوب كشگى كولاى شو. د يو كوچنى يخچال له پاره د هغه د يو كال، درنكگه تلويزيون له پاره ددووكالو او د موتگر له پاره 7 كالو تنخوا پكار وه، د روسانو د راتلو نه وروسته په كابل كشگى شراب خگشگل هم رواج شوى وو، په كابل كشگى د روسى (ودكا) او (برنأى)  جوؤولو كارخانه هم جوؤه شوى وو، د كابل په سؤكونو به شرابيان د نشى په حالت كشگى شگكاريدل، چى زياتره يى پوحگيان او دولتى مامورين وو، دا تگول خباثتونه د اسلام دشگمنى له پاره خوريدل، كه افغان پوحگيان يى شراب خگشگلو ته نه هخگول نو لإ تر لإه يى د هغوى همت افزائى كوله.

د كابل د نيمو نه زياتو غريبو خلك د زؤه له كومى د مجاهدنو ملاتؤ او د روسانو نه أيره سخته كركه كوله، په كابل كشگى د ويرى دوره چليدله، خو خلكو بى له دى چى د حگان پرواه وكؤى هره ورحگ يوه نه يوه ستره يا كوچنى كار روائى ضرور كوله. يا به يى مجاهدين دا رسول يا به يى هغو خلكو ته پناه وركوله چى د K.G.B او (KHAD) جاسوسان به يى په لتگه كشگى ووز د تگولو حفاظتى تدبيرونو او د ظلم او تشدد د حكمرانى سره سره د كابل شگاريانو د مجاهدينو د زؤه له كومى مرسته كؤى، چى د قدر وؤ او يقينى ده، زمونإ لپاره ستره مسئله داوه چى په خگه أول د كمونست حكومت تخته په بله واؤوو. د روسى پوحگونو په موجودكگة كشگى مجاهدينو ته نيغ په نيغه حمله كول او كابل فتحه كول خگه اّسان كار نه وْ، او مونإ دديگ لارى پوره پوره احساس درلود.

د جنرال اختر د تدبير دريگ سترى خگانكگى ويگ لومؤة خگانكگه يى د مجاهدينو تگولو عملياتو ته اؤيكى وركول وو تر خگو كابل ته نه يواحگى لإ تر لإه مواد ورسى بلكى شگاريان له تگولو بنستگيزو سهولتونو لكه او به ، برق او نوروته د زيان په وراؤولو محرومه كؤاى شى، نو د سالنكگ پر لويه لار قافلوته زيان وراؤول او د هغوى په تكگ راتكگ كشگى حگند پيشگول لومؤنى مقصد وْ.

دويمه مهمه خگانكگه په كابل كشگى ورانكارة كول او روحي برلاسء تر لاسه كول وو. د مجاهدينو په هدفونو كشگى روسان، د خاد جاسوسان، د كمونست كگوند غؤى او دلوتى حگايونه شامل وو. په دى عملياتو كى په بازار كشگى كگرحگيدونكى روسان په چاقو وهلو نه نيولى ديو لوؤ رتبه افسر په دفتر كشگى تربم ايشگودلو پورى شامل وو، ددى عملياتو له امله يو دوو روسانو د كابل په شگار كشگى د كگرحگيدو جرات نه درلود ، البته تگولى تگولى د وسلنو سره كگرحگيدلاى شول، په ديگ أول غير پوحگى روسان هم د وسله والو په حفاظت كشگى شگار ته د خريدارى له پاره راتلل، تر دى چى د كگؤنديو عملياتو له امله شگار ته د روسانو په راتكگ پابندى ولكگيده. بل أول عمليات چى مثال يى په 1983 كال كشگى په كابل پوهنتون كشگى پيشگ شو، د أوأة د ميزلاندى بم ايشگودل شوى وْ چى په جاودنه كشگى يى 17 روسان مؤه او بى شميره تگپيان شول، داسى تگولى د زده كؤى ادارى چى د كمونيزم د پرمختكگ له پاره استعماليدى زياتره ددى أول عملياتو نخشگى وى، حگكه د مجاهدينو په فكر دا اداريگ نوي كهول نه يواحگى له اسلام نه لريگ ساتى بلكى بى لاريگ كوى يى . په 1982 كال كشگى 105 روسى استاذان چى په شگكاره په بيلا بيلو تعلميى ادارو كشگى مصروف وو، خو د هغوى بنستگيز مقصد دا وْ چى نوى افغان نسل له اسلام نه بى لاريگ كؤى او كمونيزم ته يى راوبولى. د كابل پوهنتون رئيس او جنرال عبدالودود له دغو خلكو خگخه وو، چى وروسته ترى مجاهدينو غچ واخست.

په 1983كال كشگى اه تگومونه زيات لوؤرتبه روسى افسران په كابل كشگى دمجاهدينو په عملياتو كشگى له مينحگه تللى ، په دوى كشگى دوه كشگى دوه داسى افسران هم وو چى ديو17 كلن حگوان له لاسه ووژل شول ، ددى حگوان موراوپلار د ورسى بربريت شگكارشوى وو. دى حگوان په كمبله كشگى تمانچه پتگه كؤى وه ، دروسى كلتورى مركز (چى دسينما په توكگه هم استعماليده ) بهرپت ولاروْ ، خگنكگه چى فلم پاى ته ورسيد اوروسان راووتل په أيراطمينان يى په خپله تمانچه دوه روسان ووژل ، شاته يى كتل اوبيا په تنكگو كوخگو كشگى ورك شو، داحگوان بيا پاكستان ته راغى او د مجاهدينو په ليكه كشگى شامل شو.

مجاهدينو دأاكتر نجيب الله دقتلولو هم خگوحگلى هخگى كؤى دى په هغه وخت كشگى چى دخاد (KHAD)رئيس وْ اوله هغى وروسته چى دافغانستان جمهوررئيس شو هم ،لكه په 1985كال كشگى د حكمتيار يو قوماندان د خاد ديو افسر چى له مجاهدينو سره يى لاردرلوده او دتوحيد جذبه يى په زؤه كسى وه په په واسطه شگارته باروت نقل كؤل په مستعمارنوؤ يى موتگر واخيست او هغه يى په موتگربم تبديل كؤ، قوماندان ته پته لكگيدلى وه چى نجيب الله د هندوستان سفارت نه حگى ، د هندوستان سفارت په نوى شگار كشگة و كورنيو چارووزارت ته مخامخ وْ ، قوماندان خپل موتگر د دواؤو عمارتونو په مخ كشگى ودراوه . داچى انكگليسى            REMOTE CONTROL EXPLODERباورى اختراع نه وه او خگوحگلى يى په عين موقعه دوكه وركؤى وه نو ددى له پاره يى احتياط DEVICE TIMEپرى هم ولكگاوه ترخگو كه يو نظام كارونكؤى نو چى بل خامخا فعال وى، د نجيب الله په راتكگ له 40 دقيقو نه زيات حگنأنى شو، نو دهغه دراتلونه مخكى چاودنه وشوه ، قومانداد په بل موتگر كشگى دپيشگى له حگاى نه وتشگتيد. په همدى أول ددريم موتگر په تيارولو كشگى نوموؤى شهيد شو شهيد دير زؤور، نه ويريدونكى او با اعتماده قوماندان وْ ، ددشگمن د ستركگو وؤاندى به په شگكاره د كابل په شگار كشگى كگرحگيده.

دريمه له تگولونه شگه او عامه طريقه د كابل په شگار دراكتگونو حمله وه، مجاهدينو د كابل پر شگار د زركگونو په شمير راكتونو وروتو غول ، دسخت ژمى دشپو ورحگو پرته دا د هغوى ورحگنى معمول وْ، د كابل په شگار كشگى د مجاهدينو هدف پوحگى او دولتى عمارتونه وو خو كله كله په د غلطى نخشگى اه امله عامو شگاريانو ته هم زيان رسيده حقيقت خودادى چى مجاهدينو هيخگ كله هم دانه غوشگتل چى د كابل شگاريانو ته چى دهغوى خپل ورونگه وو، زيان ورسوى ، دبم ياراكتگ مخكشگى يا وروسته كيدل يو عامه خبره ده ، كه دا ويره واى چىعام شگاريان وژل كيإى نو مونإ په مجاهدينو دا أول عمليات بندولاى شول خو مجاهدينو ته هم نه جبرانيدونكى زيان رسيده او جنكگى پلانونه هم نيمكگؤى كيدل.

په كابل د مجاهدينو دراكتگو نو د حملو په هكله قوماندان عبدالحق په خپله يوه مركه كشگى د مجاهدينو دجذباتو ترجمانى په دىأول وكؤه ،، زمونإ هدف عام شگاريان نه دى خوكه په غلطى كشگة دوى ته خگه زيان رسى مونإ يى هيخگ پرواه نه كوو، كه زما خپله كورنة هم دروسى سفارت ترخگنكگه واوسى نو هم به دسفارتخانى له ويشتلو نه دريغ ونه كؤم، كه زه په جنكگه كشگى مرم، نوزما حگوى دى هم مركگ ته چمتووى ، زما كورودانه به هم زما ملكگرتيا كوى ، حگكه چى مونإ تول دالله (ج) په ليار كشگة جنكگيرو.،،

په غيردولتى هدفونو كشگى دروس سفارتخانه سرليك وه، چى تل به د مجاهدينو د حملو لاندى وه ، دويم نمبر د ميگكرويانو سيمه وه ، چى يواحگى دروسانو له پاره حگانكگؤيگ شوى وه، چيرته چى د هغوى لوؤ رتبه افسران اوسيدل ، د خاد مركز ، دتگولو وزارتونو د فترونه ، صدارتى مانگى ، راأيو كابل (ددى هدف دنخشگه كولو پروخت به كله كله د امريكى په سفارت هم كگولة ولويدى)، دتلويزيون ستگوأيو، د برق ستگيشنونه او د پترولو ذخخيرى زمونإ غوره شوى هدفونه وو.

داقتصادى او حگانى تلفاتو دارومدار زياتره په دى خبره وْ ، چى مجاهدين خگه أول وسله استعمالوى او د هغى د استعمال صلاحيت لرى دهدف غوره كول ، دوسلى دهدف ويشتو سره تؤلى وْ په بل عبارت مجاهدين هدف ته خگومره نزدى كيداى شول. د 1983كال نه مخشگكى د مجاهدينو له تگولونه لرى ويشتونكى وسله 82MM مارتر وْ ، چى هدف ويشتنه پى له خگلورزره كگزونه هم كمه وه.

هغه هدف چى د كابل په منحگ كشگى پروت وْ د مجاهدينو اه لرى ويشتونكو حملونه مجفوظ وْ . دوخت په تيريدو سره ، افغان اوروسى پوحگونو په كگأه د كابل حفاظتى دايره پراخه كؤه ، نو هغه هدف چى د كابل شگار په منحگ كشگى وْ ، په هغى حمله ناممكن شوه، خود چين جوؤ شوى MBRL درارسيدو سره چى دهدف دويشتو واتگن يى (9) كيلو متره وْ ، په كابل كشگة ديو هدف بچ پاتى كيدل هم ممكن نه وْ ، داوسله نسبتاً درنده وه ، د يو حگاى نه بل حگاى ته دوؤلوله پاره اّسونه ياقچرى پكاريدى ،خو عمليات يى په هد لحاظ أير شگه او حگانكگؤى وو ، ددى د 12 نليو(BARRELS) په ذريعه د كابل پر شگار دراكتگونو باران كيداى شو په دى شرط چى د مرميو زيات شمير يى ترخگنكگه وى، ددى وسلى په ذريعه مو د كابل شگارد جهاد دراتلونكو كلونو پورى فايرونه كول، زما په خگلور كلنه دوره كشگى تقريباً (500) أوله لانچريى په لاس راغلى وى، له دىوسلو نه تقريبا (75) فيصده د كابل شاوخوا مجاهدينو ته وركؤى شوى وى، تر خگوكابل كگرم وساتى .

ديوى وسلى دبرى د دارومدار د هغى پر واتگن نه بلكى د هدف دله منحگه وؤلوپه صلاحيت پورى اؤه لرى ، ديو هدف په نخشگه كول