اتم باب

(سربيره پر اسلام  د سكندر اعظم نه نيولى د روسانو تر حملى پورى يواحگى بهرنى يرغلكگران، افغانان متحد كولاى شى)

(يو تريخ تاريخى حقيقت)

خپل منحگى جكگؤيگ

1983 جهاد كى زما ؤومبنى كال وْ، په دى كال كشگى جهاد په خپل پوره زور او شور روان وْ، روسانو په همدى كال د پنجشير په دره كشگى اوومه حمله وكؤه او د هرات ، پكتيا او كنؤ په ولايتو نو يى په پراخه پيمانه يرغل وؤه. د افغان پوحگونو عمليات هم نسبتاً شگه وو. د روسانو په هيلى كاپتر الوتكو او هوايى حگواك انحصار حگلنده اود توجه وؤ وْ.

د روسانو كماندو يونتگ چى (SPETSNAZ) بلل كيده په ؤومبى حگل يى د مجاهدينو پر ضد د كتنى وؤ مظاهره وكؤه. دديگ تگولو يرغلونو سره سره په مجموعى توكگه دغه كال د مجاهدينو په كگتگه تمام شو. خو د زياترو مبصرينو رائى ددى بر عكس وه سره له دى چى د پنجشير درى له نيمى نه زياته برخه د روسانو د لاس لاندى وه، د افغانستان په نورو سيمو كشگى مجاهدين د تير كال په نسبت خگو چنده پياوؤى وو د مخكشگى نه په أيره شگه وسله سمبال او خگو چنده زيات روزل شوى وو د وسلو جريان له مخكشگى نه شگه او منظم شوى وْ. له بده مرغه پوحگى مبصرين د افغانستان د نننى حالت نه په سمه توكگه او بشپؤ خبرنه وو، د ويتنام برعكس په افغان جنكگ كشگى روسانو د خپلو زيانونو اعتراف نه كاوه. د پاكستان حكومت هم د مجاهدينو عمليات په پراخه پيمانه نه شو خپرولاى او په خپل دغه دريحگ كلك ولاؤوْ، چى افغان جهاد دوى پوريگ هيخگ اؤه نه لرى خگو احساساتى او زؤورو خبرنكگارانو به خپل حگان له خطر سره مخ كؤ او د مجاهدينو سره به افغانستان ته لاؤل، چى د افغانستان د سمو حالاتو راپور ترتيب كؤى. له بده مرغه دغو خبر نكگارانو به هم په خپلو راپورونو كشگى غلطى كوله چى تفصيلى يادونه يى د كتاب په پيل كشگى شوى ده، زما د اطلاعاتو سره سم چى زياتره يى ددشگمن له مخابرونه تر لاسه شوى. په 1984 كال كشگى د روسانو له خگلورونه تر پنحگو زرو عسكرو پورى تگپيان شوى او يا وژل شوي دي، د افغان پوحگيانو شمير د 25 زرو په شاوخوا كشگى وو چى را تشگتيدلى پكشگى هم شامل وو. د الوتكو ضد وسلى د نه درلودلو سره تقريباً 200 جنكگى او هيلى كاپترالوتكى راغور حگول شوى وي، په دى كشگى هغه الوتكى هم شاملى دى جى په حگمكه له مينحگه وؤل شوى دى، تقريباُ دوه زره هر أول لارة چى تگانكونه او پوحگى نورى موتگرى په كشگى شاملى دى له مينحگه وؤل شوى دى.

د اووكگوندونو اتحاد ، د نظامى كميتگو جوؤشگت ، د وسلو په شمير كشگى زياتوالى، د روزنى پروكگرام پراخول ، دا هغه خگو قدمونه وو چى زمونإ د پلان او د هغى په عملى كولو كشگى يى زمونإ مرسته وكؤه له همدى امله د جنكگ په أكگر كشگى د مجاهدينو عمليات هم خگو چنده كگؤندى شوى وو. مجاهدينو په هر محاذ روسانو ته غاشگ ماتوونكى حگواب وركؤ، په ذاتى توكگه زه د مجاهدينو له جنكگى عملياتو نه أاأه وم البته د هغوى تر مينحگ خپل منحگى جكگؤو او بى اتفاقيو تگول أير پريشانه كؤى وو، ماته پته لكگيدلى وه چى كه چيرى په چتگكى سره يى مخه ونه نيول شى نو د جنكگ په أكگر كشگى به أيرى بدى اغيزى وكؤى.

د جهاد په دى يوولسو كالو كشگى په زرونو مجاهدين د خپلو ملكگرو له لاسه مؤه او يا تگپيان شول. حگينى كگوندونه او حگينى قوماندانان ملامت وو، خپل منحگى جكگؤى مو په بشپؤه توكگه پاى ته و نشوى رسولاى خو تر يوه حده مو په قابو كشگى راوستلى.

د 1986 او 1987 كلونو د مجاهدينو بى سارى برى د همدى لامل نتيجه وه، لاندى مثال نه به دا شگكاره شى چى ددوو قوماندانانو خپل منحگى جكگؤه خگنكگه په جهاد بده اغيزه كوى، له بده مرغه دا دواؤه قوماندان د بنستگ پالو كگوندونو سره وو.

د 1989 كال 24 دسمبر په يو غمجن، سوؤ او دوريحگو أك سهار كشگى تقريباً له زرونه زيات خلك د تخار ولايت د تالقانو په شگار كشگى راتگول شوى وو تر خگو هغه خگلور بد قسمت مجاهدين په دار حگوؤند وكگورى، چى د حكمتيار حزب اسلامى سره يى اؤه درلوده، دديگ خگلور وواؤو مجاهدينو د جهاد سابقه أيره حگلنده او شانداره وه، خو د (ربانى) جمعيت اسلامى، اسلامى عدالت د مجاهدينو قاتلين وكگرحگول او د عامو مجرمينو په خگير يى ددار حگؤولو سزا وركؤه، د هغوى مشر سيد جمال وْ چى د حكمتيار منل شوى قوماندان وْ، له ده سره دده خپل ورور او دوه نور مجاهدين هم وو، ديگ خگلورو واؤو په أيره خاموشى مركگ ته غاؤه وركؤه او داخرى سلكگى پوريگ غلى وو. د مجاهد له پاره داسى مركگ أير دردونكى وْ د مقتولينو وارثان په دى ورحگ په حگانكگؤى توكگه رابلل شوى وو.

د 1989 په مينحگ كشگى د احمد شاه مسعود 36 كسان چى پكشگى اووه كسه د هغه أير بهترين قوماندان او ملكگرى هم شامل وو د سيد جمال مجاهدينو وژلى وو، په داسى حال كشگى چى خگو مياشتى مخكشگى دى دواؤو ألو په كگأه د (تالقانو) شگار اّزاد كؤى وْ. خو دا يو والى تر أيره پاتى نه شو خگو اونى وروسته دأيرو ذاتى وجوهاتو اوزؤو رقابتونو په بنا دوى بى اتفاقه شول علماوْ او سپين إيرو يى تر منحگه قراّن كيشگود او سوله يى وكؤه، خو دا سو له هم نيمكگؤى وه د حكمتيار او مسعود دشگمنى دومره زؤه ده خگومره چى جهاد دى، ويل كيإى چى سيد جمال او دده مجاهدينو (فرخارتنكگى) كشگى كمين نيولى وْ او د احمد شاه مسعود په كسانو يى أزى وكؤى زياتره يى په همغه حگاى كشگى ووژل او چى خگوك ژوندى پاتى شوى و دأيرو تكليفونه وروسته يى ووژل.

مسعود د خپلو كسانو د بدل اخستلو له پاره ميدان ته راودانكگل د هغه بى شميره مجاهدين د سيدجمال او د هغه د ملكگرو په لتگه كشگى هر خوا خواره شول د جمال د سر قيمت 10 لكه افغانى ايشگودل شوى وْ د انعام په هوس كشگى چا مخبرى وكؤه او سيد جمال يى په يو كور كيگ ونيو.

زما لومؤى او ترخه تجربه په 1984 كال كشگى وشوه كله چى د زمانى بدنام قوماندان عصمت مسلم د چمن او قندهار په سيمو كشگى په خپل منحگى جگكگؤو كشگى مشغول وْ. عصمت په افغان پوحگ كشگى تگولى مشر وْ په 1981 كال كشگى يى د خپل تگول يونتگ سره افغان پوحگ پريشگود او د جهاد له پاره پاكستان ته راغى، دى په قوم اچكزى وْ، چى د پاك افغان سرحد دواؤو خوا ته ميشته دى ده سره د خپل قوم ملاتؤ وْ، په لومؤنيو دووكلونو كشگى يى په جهاد كشگى په زؤه پورى ونأه واخسته خو وروسته د دنياوى خرافاتو په أنأ كشگى پريوت، د وسلو خرخگول ، شو كه كول او د خلكو نه په زوره پيسى اخستل دده كار و بار جوؤشوى وْ. په ائى ايس ائى (ISI) كشگى زما له مقررة نه مخكشگيگ يى په ده وسله بنده كؤيگ وه. خو بيا هم أير وسله وال كسان ورسره وو. په 1984 كال كشگى دد ه مجاهدينو د وسلو په قطارونو لاسوهنه پيل كؤه او چيرته چى به مجاهدين كم ووهلته به ئى شو كه كوله په خپله سيمه د تيريدونكو مجاهدينو نه به يى په زوره وسله اخستله، نو مجاهدينو دده پر ضد كگأ سنكگر جوؤ كؤ او دده په مركز يى بريد وكؤ، عصمت په أيره زؤورتيا او په ميدان كشگى ولاؤ ددوى مقابله وكؤه، دواؤو خوا و ته حگانى تلفات ورواوشگتل ، د قومى اصولو او روايتونو په بنا قوم ده سره ملكگرى وْ نو د سيمى مخورو خلكو د عصمت او مجاهدينو ترمينحگ سوله وكؤه، د عصمت ملكگرو زمونإ سفارتى موتگرى چى د چمن او قندهار تر مينحگ تليگ راتليگ د هغوى ودرول، أا رول او اخطار وركول پيل كؤل، د هغوى غوشگتنه وه چى هغوى ته دى زر تر زره وسلى وركؤاى شى كه نه وى نو ددويم حگل لپاره به يى يرغمال ونيسى. د بهرنيو چارو وزارت يوى خگانكگى له أير أارنه مونإ ته خبر راكؤ، جنرال اختر عصمت فوراَ اسلام اّباد ته راوغوشگت، عصمت نه يواحگى د هغوى پيشگو نه بى خبرى خگركگنده كؤه، بلكى بخشگنه يى وغوشگته او جنرال اختر ته يى باور وركؤ چى په راتلونكى كشگى به نور داسى نه كيإى، عصمت أير چالاك ، مكار او فريبى سؤى وْ هغه په أيرى عاجزى سره د وسلى د كموالى ژؤا وكؤه او په جهاد كشگى يى د شموليت غوشگتنه كوله او د جنرال اختر نه يى دا وعده واخسته چى دى په كوم كگوند كشگى شامل شى نو د هغوى په ذريعه به وسله وركؤل شى.

له بده مرغه كگيلانى په خپل كگوند كشگى شامل كؤ او په دى أول يى د كگوند نه وسله تر لاسه كؤه.

خگو ورحگى وروسته يى د قندهار په هوايى أكگر د حملى يو پلان حگان سره راوؤ، دده غوشگتنه وه چى كه درنده وسله وركؤاى شى نو د حملى د برى هر ممكن ضمانت وركولو ته چمتو دى، زه له پيل نه په عصمت شكمن وم نو ما له هغه د موجوده وسلو شمير وغوشگت، خداى پوهيإى چيگ دومره وسله به ورسره وه او كه زما د تر اغيزى لاندى راوستلو له پاره دومره زيات شمير وشگود. د وسلو او ددشگمن حگواك په نظر كشگى نيولو سره يى د هغه په پلان كشگى لإو أير ترميم وكؤ او ورته ومى وئيل چى كه په دى حمله كشگى يى برى تر لاسه كؤ، نو د درندو وسلو غوشگتنه به يى هم ومنل شى خو حمله لومؤنى شرط دى، ژمنه يى وكؤه چى په خگو اونيو كشگى به داكار سرته ورسوى خو هغه بيا راستون نه شو. په دى وخت كشگى مونإ ته د عصمت په هكله متضاد خبرونه رارسيدل حگينى پيغامونه د مخابرى په ذريعه واوريدل شول چى عصمت يى ددشگمن لاس پوخگى شگوده، خو تر هغى وخت پورى مونإ هيخگ هم نه شول كولاى تر خگو چى زمونإ پوره باور نه وى شوى حگكه چى دا ددشگمن چال هم كيداى شو، په خگو ورحگو كشگى د مختلفو ذريعو نه ثابته شوه چى عصمت د افغان حكومت له پاره كاركوى، تگولو مشرانو ددى خبرى تائيد وكؤ، جنرال اختر د هغه په كگرفتارى رضامند شو، او د نيولو حكم يى جارى كؤ، خو په كويتگه كشگگى د پوحگ يو استخباراتى يونتگ په دى خبره خبر شوى وْ. عصمت د نامعلومو وجوهاتو په بنا د بلوچستان والى ته يقين وركؤ چى د هغه په مشوره د كابل حكومت سره اؤيكى تگينكگوى، په داسى حال كشگى چى هغه دواؤو حكومتونو ته دوكه وركوله، د بلوچستان دوالى جنرال اّفريدى په مداخلت عصمت و نه نيولاى شو. عصمت په خگو وروحگو كشگى وتشگتيدو او په كابل كشگى راشگكاره شو.

دا د 1985 كال پيشگه ده خگو اونى وروسته روسانو عصمت ته د أكگروال رتبه وركؤه او په كندهار كشگى يى مقرر كؤ، چى د مجاهدينو د چتگكو عملياتو مخه ونيسى، په دى كشگى شك نشته چى عصمت أير طالع مند او عجيبه انسان وْ، مجاهدينو خگو حگله د هغه د وژلو هخگه وكؤه خو هر حگل به له لاسه ووت، په خگو مياشتو كشگى يى له روسانو سره هم اؤيكى په خرابيدو شوى او أير زر روسان هم په دى وپوهيدل چى دا سؤى خگومره خطرناك او دوه مخى دى. عصمت بلا خگشگونكى وْ، په نشه كشگى د يو روسى افسر سره ونشگت او د روسانو له نظره پريوت، بل خوا ملكگرو يى د (ژوندى او سه او ژوندى يى پريإده) پاليسى خپله كؤى وه، له مجاهدينو سره يى هيخگ غرض نه كولو، روسانو كابل ته راوغوشگت او تگول اختيارات يى ترى واخستل، د عصمت ماتى خوؤنه زده نه وه نومونإ ته يى پيغامونه رااستول پيل كؤل چى كه چيرى هغه وبخشگلى شى نو روسانو ته د نه جبرانيدونكى زيان په وراؤولو بيا راتلو ته چمتو دى، خو دا حگل مونإ د هغه په جال كشگى ونه نخشگتلو. عصمت د خپلو تگولو بديو او جنايتونو سره سره نه ويرويدونكى، زؤور او أير همتناك سؤى وْ چى له ويرى سره نا اّشنا وْ.

يو كال وروسته دى په قندهار كشگى وْ چى نور خپل منحگى جنكگونه وزيإيدل، په دى ورحگو كشگى د حكمتيار كگوند په قندهار، زابل، هلمند او فراه كشگى حگواكمن كگوند شميرل كيده، د حگينو قوماندانانو د وسلو په ويش د كگوند له نماينده سره چى د كوئيتگى مسئول وْ سخت اختلافات پيدا شول په كتو كتو كشگى خگو نور قوماندانان هم په دى خپل منحگى جكگؤو كشگى وركگأ شول حكمتيار چى ددسپلين په هكله أير شهرت لرى د خپلو خفه شويو قومانانانو نه يى وغوشگتل چى هغه تگولى وسلى چى كگوند وركؤى دي بيرته كگوند ته وسپارى باغى شويو قوماندانانو د محمد خان په مشرى كشگى د افغان، ايران او پاكستان سرحد سره نزدى يو محفوظ مركز جوؤ كؤ چى حگينى برخه يى د پاكستان سيمه كشگى وه او د حكمتيار د وسلو په قطارونو بريدونه پيل كؤل، په حگواب كشگى حكمتيار په افغانستان كشگى د قوماندان جانباز د مشرى لاندى پياوؤى مركز جوؤ كؤ، زياتره وخت به ددى دواؤو قوماندانانو تر مينحگ جنكگونه پيشگيدل، خگو جنكگونه د پاكستان په سيمه كشگى هم وشول چى مونإ يى د خجالت سره مخ كؤو.

محمد خان او جانباز دواؤو تقريباً زر كسه مجاهدين په خپلو مركزونو كشگى ساتلى وو چى له دى امله په جهاد منفى اغيزى پريوتل پيل شول. حكمتيار أير اصرار كاوه چى په محمد خان د حملى كولو اجازت وركؤاى شى تر خگو د پاكستان له خاورى نه هغه يى وباسى. زه په پاكستان كشگى د مجاهدينو تر منحگه په جكگؤه خوشگ نه وم. له دى نه خو دا شگه وه چى د پوحگ يا مليشى په زور مو ويستى واى خو په دواؤو صورتونو كشگى د پاكستان بدنامى وه. او له دى نه روسى تبليغاتو ته زياته كگتگه رسيده، خگو مياشتى وروسته خبر شو چى دواؤه قوماندان د مخدره موادو په قاچاق كشگى ككؤ شوى دى چى د مركزونو بى سارى خرخگونه له دى ليارى پوره كؤى، دى خبرونو تر خگه حده صداقت درلود ، په حتمى توكگه هيخگ نشو ويلاى ، البته د هلمند سيمه د كوكنار و كرلو له پاره په افغانستان كشگى أيره مشهوره او د مخدره موادو په قاچاق كشگى أيره بدنامه وه.

ما  خپلو هخگو سره سره ددى مسئلى هيخگ حل پيدا نه كؤ، حگكه چى نورو كگوندونو په پتگه محمد خان ته هر أول اقتصادى ، اخلاقى او جنكگى مرستى وركولى، د خگو مياشتو پر له پسى خبرواترو وروسته مي د نورو كگوندونو مرسته تر لاسه كؤه، خو په دى تگول وخت كشگى جهاد ته نه جبيره كيدونكى زيان ورسيد له دى پيشگى نه د حكمتيار جنكگى صلاحيت هم په بده توكگه اغيز من شو، او په دى سيمه كشگى يى بيا هغه حگواك پيدا نه كؤاى شو.

د كنؤ دره د پاك افغان سرحد نه تقريباً 12 ميله په تگيتگه كشگى تر سلو (100) ميلو پورى غزيدلى ده (16 نقشه وكگورى ) دا دره له جلال اّباد نه پيل كيإى چيرته چى د روسانو 66 فرقه او 11 مه افغان فرقى مركزونه وو. د درى په منحگ كشگى د اسعد اّباد په چاونگة كشگى 9 مه افغان فرقه وه د درى په سر كشگى په پاك افغان سرحد بريكوتگ واقع دى چيرته چى (51) غونأ پروت وْ، ددى سره د روسانو د كمانأو يو تگولى (SPETSNAZ) هم وْ.

ددى درى اهميت د دومره أير يوحگ اچولونه اندازه كيداى شى د اسعد اّباد په شمال ختيحگ كشگى د اسمار چاونگة وه چى هلته د افغان 31 غرنى توپچى غونأ پروت وْ.

په دره كشگى زيات شمير پوحگ حگاى پر حگاى شوى وْ خو دا تگول پوحگ د خپلو خپلو چاونگيو په حدود و كشگى بند كؤاى شوى وو. له درى نه خگو ميله لرى د پاك افغان سرحدوْ. او د سرحد اخوا سيمه د مجاهدينو له تگولونه محفوظ مركز وْ. د درى اوسيند تر خگنكگه د مجاهدينو بى شميره كمينونه او مركزونه وو، چى له ديگ حگاى نه مجاهدينو سرك او سيند خگارلى شو، دا چاونگة د محاصرى په حالت كشگى وه. هر دوه درى مياشتى د وسلو يوه ستره قافله د تگانكونو او الوتكو په مرسته، د مجاهدينو د لاسه وهل خوؤلى د غو چاونگيو ته يى وسله او مهمات راوؤل. د سرحد سره نزديگ تگول اوچت غرونه د پاكستان سره وو. انكگليسى افسر (MR DURAND) په خپل روايتى چالاكة، مكارى او فريب د دواؤو هيوادونو تر مينحگ سرحد جوؤ كؤى او د پوحگى نوعيت تگول مهم غرونه يى خپل حگان ته كؤل او نن مونإ د هغه شكر ادا كوو.

دبرى كوتگ چاونگة مثال د هغو بى شميره افغان سرحدى پوستو په خگيروْ چى له خگلورو خوا و نه د مجاهدينو په محاصره كشگى وو، د دوى د وسلو جريان د مجاهدينو په كنترول كشگى وْ، د چاونگة خگلورو خواو ته اوچت غرونه د مجاهدينو په لاس كشگى وو خو ددى سره مجاهدينو دغه پوسته فتحه نكؤاى شوه.

دغو پوستو ته د الوتكو په ذريعه وسله او مواد راوؤل هسى په شگكاره خو اّسان شگكارى خو په جنكگى حالاتو كشگى عملاً نا ممكن شى البته د لنأيگ موديگ له پاره داسى كول امكان لرة، په داسى حالاتو كشگى دا پوستى ولى پاتيگ شوى، د تگولونه غتگه وجه يى داوه چى پاكستانى قبائلو تگول ورحگنى د اؤتياوؤ مواد وررسول.

د زياتره پاكستانى قبيلو اؤيكى له مجاهدينو او افغان حكومت سره يو شان وى، بى شميره بلكى په زركگونو قبائلو د مجاهدينو سره اوإه په اوإه په جهاد كشگى هم ونأه واخستله، خو د غو خلكو د شگى كگتگى په صورت كشگى هغوى ته د ضرورت وؤشى برابرولو،دى قباگئلو په افغان جهاد كي شگى كگتگى وكؤى او هره هغه طريقه يى خپله كؤه له كومى نه چى دوى ته كگتگه وررسيدله ، اوؤه، بوره، دال، غوؤى، چاى، پيتگرول، أيزل، د خاورو تيل او نور مواد په شگكاره له پاكستان نه وؤل كيدل او په هغو افغان چاونگيو كشگى په شگه كگتگه خرخگيدل. افغان حكومت د قبائيلو ددى كمزورى نه شگه كگتگه پورته كؤه، حتى چى د سنكگرونو جوؤولو له پاره سيمنتگ او سيخونه هم له پاكستان نه تلل، حگينى وخت به يى د سامان په بدل كشگى له افغان پوحگيانو نه وسلى اخستى او دلته به يى په اوچته بيه خرخگولى مونإ هيخگ هم نشول كولاى. اول خو دا چى ايالتى حكومتونه د مجاهدينو پلويان نه وو، دويم دا چى د مجاهدينو تگولى لاريگ او د وسلو كاروانونه له دغو قبايلى سيمونه تيريدل ، د خلكو د خفكگان په صورت كشگى دغه تگولى لارى د مجاهدينو پر مخ تؤل كيداى شوى، د پاكستانى قبائيلو لارى په افغانستان كشگى د مجاهدينو له پوحگى كارروائيو خگخه په اّمان كشگى وى او كه چيرى به دغو لاريو ته خگه زيان ورسيد نو په پاكستان كشگى به يى له مجاهدينو نه تاوان وصولولو او كه نه نو د هغه كگوند لاره به يى بندوله ، په دى حالت كشگى هم افغان حكومت شگه كگتگه وكؤه، د پيشگور ، جلال اّباد او كابل په سؤك زياتره د پاكستانى قبايلو لارة د افغان حكومت په سامان وؤلو او راوؤلو كشگى مصروفى وى حتى چى د افغان حكومت دغه محفوظ نظام ورو ورو د افغانستان لرى پرتو سيمو  ته ه خپور شو، دى قبايلو د وسلو په قاچاق كشگى هم شگى أيرى پيسى پيدا كؤى، چى د افغان حكومت او د هغوى بيلا بيلو حگانكگو د معاوضى په توكگه يا د سياسى مقصدونو له پاره د سوغات په أول وركولى، زه په زغر ده ويلاى شم چى ديگ خلكو د افغان جهاد نه شگى كگتگى تر لاسه كؤى، خو ددى هر خگه سره د اقتصادى بدحالى ذمه وار يى افغان مهاجرين كگنگل.

په ديگ كشگى شك نشته چى افغان جنكگ يو غير معمولى جنكگ وْ. له يوى خوا خو د پاكستان حكومت افغان مهاجرينو او مجاهدينو ته د خپلو تگولو وسائلو سره په خلاص متگ مرستى وركولى، نو له بلى خوا زمونإ حگينى قبايلو افغان پوحگ سره هره ممكن مرسته كوله، چى د هغى په بنا هغوى ژوندى پاتى كيدل او د افغان مجاهدينو مقابله يى كوله ، ، كه زمونإ خلكو دشگمن ته ورحگنى شيان نه وركولاى نو لإ تر لإه د پاك افغان سرحد نه د 50 پنحگوس كيلومترى پورى به هيخگ افغانى پوسته ژوندى نه وه پاتى شوى. د 1985 كال د جنورى په مياشت كشگى دشگمن د كنؤ په دره ناخگاپى حمله وكؤه او مونإ يى په نا خبرى كشگى وساتلو (11مه نقشه وكگورى) دا د ژمى شپى ورحگى ويگ، مونإ په دى خوش فهمى كشگى مبتلا وو چى روسى او افغانى پوحگونه په داسى سوؤ موسم كشگى يوى سترى حملى ته چمتو نه دى، او زيات شمير مجاهدين په پاكستان كشگى خپلو كورونو ته د اّرام له پاره راغلى وو، په دره كشگى أير كم شمير مجاهدين په خپلو مركزونو كشگى پاتى وو، خو بريكوتگ لا همغسى محاصره وْ خو د كگرميو په نسبت يى شمير أير كم وْ، له بده مرغه مونإ ته خبر رانه كؤاى شو، د (9) فرقى قوماندان أكگر من غلام حضرت وْ، د جلال اّباد (11) مه فرقه خگلويشگتم توپچى غونأ او د لسم تگولى پوحگ هم دده تر قومانديگ لاندى وو.

د پنجشير پلان په خپلو لو سره دگشگمن لومؤى د الوتكو او راكتگو بمبارى وكؤه او د نزدى ويشتو له پاره يى توپونه استعمال كؤل، په اول قدم كشگى يى تگانكونه مخكشگى كؤي وو.

په هسكو خگو كو د هيلى كاپتر په مرسته حگاى پر حگاى پوحگ راشگكته كؤاى شو تر خگو پلى پوحگ ته په پرمختكگ كشگى اسانتياوى، همدغه پلان يى د پيچ درى او نورو وؤو درو كشگى خپل كؤ، چى برى يى هم تر لاسه كؤ، دا حگكه چى د مجاهدينو شمير كم وْ. مخكشگى له دى چى مجاهدين د كيمپونو نه راتگول كؤاى شى دشگمن بريكوتگ ته رسيدلى وْ.

دا حمله په اخبارونو راأيو او تلويزيون كشگى په أير زور او شور خپره كؤاى شوه او تگولى نؤة ته يى ددى تاثر وركولو هخگه وكؤه چى مجاهدينو نوره حوصله له لاسه وركؤه او له هر سنكگر نه په تيشگته كشگى دى، زياتره پوحگى مبصرين حتى CIA هم ددى تبليغاتو  له اغيزيگ لاندى راغلل أكگر من غلام حضرت ته يى دأكگروالة رتبه هم وركؤه.

په حقيقت كشگى دشگمن په بريكوت كشگى له 12 ساعتونو نه زيات تگينكگ نه شو. په دى دوران كشگى مونإ په أيره بيؤه د مجاهدينو مرسته داسمار او اسعد اّباد چاونگيو خوا و شاته ورسوله، چى ستون شوى دشگمن روغ لاؤ نه شى د تللو په وخت كشگى يى خگو حگايه سختى جكگؤى وشوى، ددشگمن د الوتكو،

نقشه

توپونو او تگانكونو سره سره زيات تلفات ورواوشگتل ، او مجاهدينو تر جلال اّباد پورى پرى حملى كولى، د مجاهدينو د عملياتو نه په پوره توكگه أاأه نه وم، د تحقيق له پاره مى دوه افسران ليإلى وو، تر خگو د حالاتو سم رپورتگ برابر كؤى. د شگو عملياتو نه تر سره كولو وجه د مجاهدينو تر مينحگ بى اتفاقى او يو بل سره مرسته نه كول وو.

مونإ د اسمار او بريكوت تر منحگ سيمى مسئوليت د مولوى خالص كگوند ته سپارلى وه د هغه په قوماندان حاجى مير زمان تاكيد شوى وْ چى د اسمار او بريكوتگ تر منحگه حگاى پر حگاى ماينونه شگخ كؤى او سؤك ددغو ماينونو په واسطه له كاره وغورحگوى، كله چى د هغه پوشگتنه وشوه چى دا كار ديگ ولى ونه كؤ نو په أيره سادكگى او معصوميت يى حگواب ووايه چى ، مونإ سره تل وسلى او راشن كم وى حگكه هغه  سؤك خلاص پريشگودل غوشگتل تر خگو د خپل ضرورت وؤ سامان د دشگمن له كاروانونو نه په زور واخلى. بل خوا د سيمى زياترو قوماندانانو ميرزمان پر ضد كگأ محاذ جوؤ كؤ او هغه يى د افغان حكومت جاسوس مشهور كؤ، زه دى ته اؤ شوم چى دده په هكله د تحقيقاتو دايره پراخه كؤم، مونإ ته د حاجى ميرزمان په خلاف كوم ثبوت په لاس رانه غى، خو دا شگكاره شوه چى د خرابو عملياتو بنستگيزه وجه د قوماندانانو تر منحگ بى اتفاقى او مرسته نه كول وو، دا أول پيشگى په ا فغانستان كشگى ورحگنى معمول وْ چى له دى امله دوخت او وسايلو بى حگايه مصرف وْ. جهاد ته أيره پاملرنه نه كيدله او يواحگى علميات په أيره بده توكگه اغيز من كيدل.

أير زر په ديگ وپوهيدم چى زما زيات وخت په سفر كشگى تيريإى، پ